Britse onderwijsminister verspilt half miljoen pond in strijd tegen vrije meningsuiting
De Britse onderwijsminister Bridget Phillipson heeft meer dan 500.000 pond aan belastinggeld uitgegeven aan een juridische strijd over vrije meningsuiting op universiteiten. Zij wilde wetgeving van de vorige Conservatieve regering afzwakken. Die wet verplicht universiteiten en studentenverenigingen om de vrije meningsuiting actief te beschermen en te bevorderen. De poging mislukte en de overheid moet nu ook de hoge proceskosten van de tegenpartij betalen, meldt Daily Mail.
De wet kwam er nadat verschillende academici onder druk waren gezet vanwege hun opvattingen. Een bekend voorbeeld is filosofiedocent Kathleen Stock. Zij vertrok in 2021 bij de Universiteit van Sussex na protesten en intimidatie door transactivisten. Stock zei dat zij zich gedwongen voelde haar werk ‘zelf te censureren’.
Minister wilde wet direct stilleggen
Phillipson noemde de wet eerder een ‘conservatief handvest voor haatzaaien’. Kort nadat Labour in juli 2024 aan de macht kwam, kondigde zij aan dat de invoering zou worden teruggedraaid. Interne stukken lieten later zien dat ambtenaren al voor de verkiezingen opdracht hadden gekregen om de wet op ‘dag één’ stil te leggen.
De Free Speech Union stapte daarop naar de rechter. Deze organisatie wordt geleid door het Conservatieve Hogerhuislid Toby Young. Negen dagen voordat de zaak zou worden behandeld, gaf Phillipson grotendeels toe. Zij maakte in januari 2025 bekend dat het grootste deel van de wet toch zou worden ingevoerd.
De Free Speech Union bood daarna aan de zaak te stoppen tegen een vaste vergoeding van 84.000 pond. De regering wees dat voorstel af. Daardoor gingen dure juristen verder met procederen en liepen de kosten snel op.
Belastingbetaler betaalt de rekening
Het Hooggerechtshof heeft nu bepaald dat de overheid 353.748 pond aan kosten van de Free Speech Union moet vergoeden. Samen met de eigen juridische uitgaven komt de totale rekening boven een half miljoen pond uit. Young zei: ‘De betekenis van deze rechterlijke beslissing is dat zij onze opvatting en die van onze advocaten bevestigt dat wij deze zaak hebben gewonnen en de onderwijsminister heeft verloren.’
Het ministerie houdt vol dat het achter vrije meningsuiting staat. Het noemde de rechtszaak van de Free Speech Union ‘een complete verspilling van belastinggeld’. Bronnen rond Phillipson stellen dat de Conservatieven meer tijd besteedden aan het controleren van vrije meningsuiting dan aan de financiële problemen van universiteiten. Schoolhoofd Katharine Birbalsingh reageerde uiterst fel. ‘Bridget Phillipson is de slechtste onderwijsminister die het land ooit heeft gekend. Een half miljoen pond!!!’
