Oekraïne wil vrije toegang voor graan na EU-toetreding: bescherming Europese boeren onder druk

Oekraïne verzet zich tegen plannen van de Europese Commissie om Oekraïense landbouwproducten na toetreding tot de Europese Unie van de Europese markt te weren. Het gaat onder meer om tarwe en andere graanproducten. Brussel wil daarmee Europese boeren beschermen tegen de grote landbouwproductie van Oekraïne. Maar de Oekraïense premier Sergii Koretskyi vindt dat dergelijke beperkingen niet permanent mogen worden.
Tijdens een uitbreidingstop van Euronews in Brussel maakte Koretskyi duidelijk dat Oekraïne volledige toegang tot de Europese interne markt wil. Volgens hem zijn tijdelijke maatregelen bespreekbaar, zolang ze gericht zijn op concrete risico's. Ook moet vooraf duidelijk zijn wanneer zulke beperkingen worden beëindigd. Daarmee ontstaat een nieuw discussiepunt rond de mogelijke toetreding van Oekraïne tot de EU.
Europese boeren vrezen concurrentie
De Europese Commissie presenteerde vorige maand het voorstel om bepaalde Oekraïense landbouwproducten ook na toetreding buiten de EU-markt te houden. Verschillende lidstaten hadden hun zorgen uitgesproken over de gevolgen voor hun eigen boeren. Zij vrezen dat de omvangrijke Oekraïense landbouwproductie een bedreiging vormt voor Europese landbouwbedrijven.
Koretskyi vindt blijvende uitzonderingen onaanvaardbaar. 'Overgangsmaatregelen kunnen onderdeel zijn van uitbreiding, maar ze moeten specifieke risico's aanpakken. Ze moeten passend zijn en duidelijke voorwaarden voor herziening en beëindiging hebben', verklaarde hij. Volgens de premier mogen dergelijke maatregelen niet leiden tot een permanente beperking van de interne markt.
BBB-Europarlementariër Sander Smit reageert tegenover NieuwRechts kritisch op de uitspraken vanuit Oekraïne over landbouwproducten. Volgens hem houdt de Oekraïense regering onvoldoende rekening met Europese boeren. 'De Oekraïense regering reageert, wellicht door de extreme oorlogstoestand waarin zij zich bevindt, zonder enig inlevingsvermogen jegens Europese lidstaten en hun boeren.'
Smit vindt beperkingen op de invoer van Oekraïense landbouwproducten noodzakelijk om te voorkomen dat Europese boeren en tuinders met dalende prijzen worden geconfronteerd. Ook wijst hij een versnelde toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie af. 'Aangezien Oekraïne niet voldoet aan vele vereiste Kopenhagencriteria kan wat ons betreft sowieso geen sprake zijn van toetreding of een versnelling van de procedure.' Volgens Smit kunnen de uitspraken van de Oekraïense minister het toetredingsproces zelfs volledig stilleggen.
Oekraïne wil snel vooruitgang
Ondanks het landbouwconflict blijft EU-lidmaatschap een belangrijke prioriteit voor Kiev. Oekraïne wil in de eerste helft van 2027 beginnen met het afsluiten van onderdelen van de toetredingsonderhandelingen. Daarmee zet het land in op verdere vooruitgang richting lidmaatschap.
'Ik besef dat dit ambitieuze doelstellingen zijn. We vragen niet om sluiproutes', benadrukte Koretskyi. Volgens hem verwacht Oekraïne een eerlijk toetredingstraject met duidelijke voorwaarden en tijdige besluiten.
Brussel staat voor lastige keuzes
De Europese Commissie presenteerde op 4 november haar jaarlijkse uitbreidingspakket. Daarin wordt de voortgang van kandidaat-lidstaten beoordeeld. Ook Montenegro, Albanië en Moldavië proberen hun toetredingsproces te versnellen.
Voor Oekraïne blijft landbouw een gevoelig onderwerp. Verschillende EU-landen willen voorkomen dat hun boeren worden benadeeld door de toetreding van een grote landbouwproducent. Kiev wil daarentegen geen blijvende uitzonderingspositie accepteren. Of Brussel aan het voorstel vasthoudt, is nog onduidelijk.

















































