De verwevenheid met de korpsleiding is groot. Korpschef Janny Knol benoemt de voorzitter en kan, met instemming van de voorzitter, ook andere leden benoemen. Zij kan leden eveneens uit hun functie ontheffen, bepaalt jaarlijks het budget en beslist tot welke politiegegevens de raad toegang krijgt. Ook kan de korpschef besluiten adviezen niet openbaar te maken.

Vier keer dezelfde richting
Opvallend is dat alle vier rapporten tot nu toe aansluiten bij bestaande koers van de politie. Geweldsmonopolie onder Vuur verdedigde het standpunt dat gemeentelijke handhavers geen geweldsmiddelen zoals een wapenstok zouden moeten krijgen. In Navigeren in Niemandsland erkende de raad zelf dat het advies ‘in lijn’ lag met de strategische agenda van de korpsleiding.

Ook De Morele Spagaat pleitte voor ‘blijvende investering in inclusief leiderschap’, iets wat al in diezelfde politieagenda stond. Het rapport De Blauwe Band benadrukt vervolgens het belang van een ‘nabije politie’. Ook dat onderwerp stond al uitgebreid in het meerjarige beleidsplan van korpschef Knol.

Korpsleiding heeft stevige invloed
Het bureau dat de WARP ondersteunt, valt bovendien onder de Staf Korpsleiding. Dat is dezelfde afdeling die politiebeleid voorbereidt waarover de adviesraad vervolgens adviseert. Volgens de voorwaarden die de Onderzoeksraad voor Veiligheid opstelde voor onafhankelijk publiek onderzoek, zijn juist onafhankelijke huisvesting, vrije toegang tot informatie, een gegarandeerd budget en zeggenschap over publicatie belangrijk.

Emeritus hoogleraar rechtspsychologie Peter van Koppen noemt het daarom ‘volstrekt evident’ dat de raad ‘niet onafhankelijk’ is tegenover Follow the Money. Volgens hem moet een organisatie die echt iets van advies wil leren bereid zijn ‘tegengesproken te worden’. Hij vraagt zich ook af waarom de raad zich niet bezighoudt met concretere problemen, zoals het verbeteren van politieverhoren.

Wetenschappelijke basis krijgt kritiek
Ook inhoudelijk krijgt vooral De Blauwe Band harde kritiek. Het rapport benadrukt nabijheid tussen politie en burgers, maar bespreekt volgens Follow the Money belangrijke empirische studies over community policing niet. Internationale onderzoeken die vraagtekens zetten bij de effectiviteit van deze aanpak blijven buiten beeld.

Emeritus hoogleraar Henk Elffers noemt de methodologische verantwoording ‘te karig’ en de wetenschappelijke onderbouwing ‘zwak’. Het literatuuronderzoek komt volgens hem ‘hap-snap’ over. Ook vindt hij het verband tussen de gebruikte literatuur en de uiteindelijke aanbevelingen ‘onduidelijk of volstrekt afwezig’.

Raad wijst kritiek van de hand
WARP-voorzitter Sandra van Thiel verdedigt de werkwijze. Volgens haar is de WARP ‘een adviesraad, geen onderzoeksraad’ en doet de organisatie ‘zelf geen empirisch onderzoek’. Tegelijkertijd gebruikt De Blauwe Band wel diepte-interviews en focusgroepen en noemt het rapport zichzelf een ‘verkennend onderzoek’.

De korpsleiding zegt de gesignaleerde problemen niet te herkennen en noemt de constructie ‘niet vreemd’. De WARP heeft zichzelf dit voorjaar bovendien geëvalueerd. De conclusie was dat de raad wordt voortgezet. Het evaluatierapport is niet openbaar en de korpsleiding wil het ook na een verzoek niet delen.