In Vlaardingen groeide die ergernis uit tot de zogenoemde KelderLeague. Het initiatief van voetbalvereniging VFC begon klein, maar telt voor het komende seizoen al meer dan twintig teams van elf verschillende clubs. De ploegen komen uit een gebied dat loopt van Den Hoorn tot Nieuwerkerk aan den IJssel. De inzet is helder: gewoon voetballen, zonder voortdurende ruzie.

De aanleiding voor de oprichting van de KelderLeague was concreet. Een elftal van VFC overwoog te stoppen met voetbal. De spelers hadden naar eigen zeggen geen zin meer om “iedere zondag te vechten”.

Voorzitter Wolter van de Graaf ging daarop op zoek naar een alternatief. Niet door het voetbal op te geven, maar door zelf te bepalen tegen wie zijn spelers nog wilden spelen, zo vertelt hij aan de NOS. “Die vonden we door de spelers te vragen: tegen welke clubs vinden jullie het dan wél leuk om te voetballen? Alleen die hebben we een uitnodiging gestuurd. Wij kunnen doen wat de KNVB niet kan: ploegen uitsluiten.”

Dat laatste vormt de kern van het nieuwe model. De initiatiefnemers willen niet langer gedwongen worden om tegen ieder team uit een reguliere competitie te spelen. Clubs die bekendstaan als sportief krijgen een uitnodiging. Andere ploegen niet.

Vlaardingen staat daarin niet alleen. In het Westland bestaat al langer een eigen competitie voor spelers van 35 jaar en ouder. Daar wordt zeven tegen zeven gespeeld. Er is geen scheidsrechter en volgens de organisatie staat “sportief gedrag bovenaan”.

Die competitie is in de loop der jaren uitgebreid naar vier poules met in totaal 32 teams. Teams uit de regio Den Haag mogen daar echter niet aan deelnemen. Daarom begint voetbalvereniging Celeritas uit Rijswijk nu een eigen variant.

Ook daar is de aanleiding dezelfde: spelers willen recreatief en fanatiek kunnen voetballen zonder dat wedstrijden voortdurend ontsporen. In Den Haag proberen clubs intussen binnen de bestaande structuur het gedrag rond wedstrijden te verbeteren. Zeventien verenigingen hebben inmiddels het convenant De Haagse Norm ondertekend.

Daarin spreken zij af dat ze werken aan een “positieve sportcultuur”. Dat betekent onder meer dat tegenstanders en scheidsrechters bij aankomst nadrukkelijk worden verwelkomd. Tijdens wedstrijden moeten clubs bovendien actief letten op de sfeer.

Het idee daarachter is preventief. Problemen moeten worden voorkomen voordat ze uit de hand lopen.

Opvallend is dat in de afgescheiden competities nauwelijks teams spelen met veel voetballers met een migratieachtergrond. Dat is in de Randstad anders dan in veel reguliere KNVB-competities. De organisatoren benadrukken tegenover de NOS dat daar geen formeel beleid achter zit. Volgens hen wordt alleen gekeken naar het sportieve gedrag van teams. Clubs worden dus naar eigen zeggen niet geselecteerd op afkomst, maar op hun reputatie op en rond het veld.

Dat onderscheid is belangrijk, omdat de initiatiefnemers juist zeggen te willen ontsnappen aan agressie en onsportief gedrag, niet aan bepaalde groepen.