De problemen beperken zich niet tot het opvangterrein. Winkeliers hebben te maken met diefstal, bewoners met overlast en rond het centrum vinden geregeld vecht- en steekincidenten plaats. Een politiewoordvoerder zegt bij De Telegraaf dat de werkdruk inmiddels structureel hoog is. „De omvang van het werkgebied is groot en de werkdruk en het werkaanbod in het gebied zijn structureel hoog voor de politie. Dat overstijgt de capaciteit van het basisteam.”

Ruim 30.000 incidenten
De problemen spelen al jaren. Uit cijfers die de politie na een Woo-verzoek verstrekte, blijkt dat tussen 2022 en april 2026 ruim 30.000 incidenten op en rond het aanmeldcentrum zijn geregistreerd. Daaronder vallen jaarlijks ongeveer 500 mishandelingen, 300 tot 400 winkeldiefstallen en rond de 500 meldingen van overlast.

Voor inwoners is de overlast daardoor allerminst nieuw. Wim en Willeke Vroom wonen al jaren in Ter Apel. „We hebben al dertien jaar ellende van het aanmeldcentrum”, zegt Willeke bij De Telegraaf. Haar man raakte acht jaar geleden gewond toen hij een Algerijnse asielzoeker probeerde tegen te houden na een diefstal uit een auto. Hij werd daarbij met een stanleymes geraakt en houdt daar een kromme pink aan over.

Ook winkeliers merken de druk. Volgens De Telegraaf worden tijdens drukke periodes soms meerdere winkeldieven per dag aangehouden. In september vond opnieuw een steekincident plaats en werd in de opvang een ruit ingeslagen.

Groep veiligelanders veroorzaakt veel overlast
Een belangrijk deel van de aanhoudende problemen komt door een wisselende groep jonge mannen uit landen als Algerije, Marokko en Tunesië. Het gaat volgens de De Telegraaf doorgaans om 300 tot 600 personen. Hun kans op een verblijfsvergunning is vaak klein, maar ook wanneer zij eerder elders in Europa asiel hebben aangevraagd, moet hun aanvraag in Nederland worden behandeld.

Voor de poort hangen geregeld tientallen jonge mannen rond. Een deel heeft zich al geregistreerd of het eerste gesprek met de IND gehad. Er wordt volgens de reportage alcohol gedronken en cannabis gebruikt en andere asielzoekers worden soms lastiggevallen.

Steeds nieuwe maatregelen
Het kabinet en de gemeente hebben afgelopen zomer opnieuw maatregelen genomen. Het gebied rond het aanmeldcentrum werd aangewezen als veiligheidsrisicogebied, waardoor preventief fouilleren mogelijk werd. Ook kwamen er meer beveiligers, boa's, camera's en dagopvang. De directe aanleiding waren opstootjes, intimidatie en meerdere steekincidenten. 

Binnen het aanmeldcentrum geldt daarnaast gecontroleerde toegang. Kwetsbare groepen, zoals gezinnen, minderjarigen en zieken, krijgen voorrang. Alleenstaande mannen moeten soms buiten wachten. Volgens het COA heeft dat de veiligheid binnen verbeterd, maar verschuift een deel van de problemen daardoor naar buiten.

De politie zegt bij De Telegraaf dat de gezamenlijke aanpak sinds augustus voor enige rust heeft gezorgd. Tegelijk erkennen de betrokken organisaties dat extra politie, gebiedsverboden, straatcoaches en strengere opvang voor overlastgevers het onderliggende probleem niet oplossen. „Het is nadrukkelijk geen structurele oplossing voor de onderliggende opvangproblematiek”, aldus de politie.

Ook het kabinet erkende deze zomer dat lokale veiligheidsmaatregelen slechts tijdelijk verlichting bieden. Minister Bart van den Brink noemde de situatie in juli „urgent en kritiek” en wees op het structurele tekort aan opvangplekken. Volgens hem zijn naast handhaving ook een lagere instroom, meer terugkeer en snellere uitstroom uit de opvang nodig.

Voor Ter Apel betekent dat voorlopig dat extra maatregelen noodzakelijk blijven. De politie heeft de situatie beter onder controle dan tijdens de piek van afgelopen zomer, maar waarschuwt tegelijkertijd dat de normale capaciteit van het lokale basisteam niet genoeg is om de structurele druk op te vangen.