Belkacem werd in 2015 veroordeeld tot twaalf jaar gevangenisstraf als oprichter en leider van Sharia4Belgium. De organisatie ronselde en radicaliseerde jonge moslims om hen voor te bereiden op de gewapende strijd in Syrië. Volgens het vonnis wilde Belkacem bovendien de Belgische democratische orde vervangen door de sharia.

Zijn straf loopt in 2027 af. Daarna wil hij volgens informatie van VRT NWS graag in België blijven. Belkacem heeft er een Belgische vrouw en drie kinderen. Omdat hij naast de Belgische ook de Marokkaanse nationaliteit bezat, bleef hij na het verlies van zijn Belgische paspoort Marokkaans staatsburger. Daardoor ligt uitzetting naar Marokko voor de hand zodra hij vrijkomt.

Asielaanvraag kan uitzetting vertragen
De asielaanvraag betekent dat eerst moet worden beoordeeld of Belkacem recht heeft op internationale bescherming. Het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen behandelt zijn aanvraag met voorrang. Tot daarover een besluit is genomen, blijft onduidelijk wat er na zijn vrijlating precies met hem gebeurt.

Vlaams Belang-Kamerlid Francesca Van Belleghem, die de asielaanvraag naar buiten bracht, vreest dat Marokko niet zal meewerken aan zijn terugkeer. „Ik heb al gehoord dat Marokko hem niet wil terugnemen, hoewel het heeft beloofd dat ze elke illegaal zouden terugnemen. Het is dus hun plicht”, zegt zij. Volgens haar gebruikt Belkacem de Belgische procedures om uitzetting te voorkomen.

Van Belleghem wil minister Van Bossuyt hierover in het parlement ondervragen. Ze trekt daarbij een vergelijking met de zaak rond de veroordeelde terrorist Nizar Trabelsi, die België naar Tunesië wil terugsturen. „Dat is het probleem van deze regering: jaarlijks komen er duizenden migranten binnen, maar illegale terroristen terugsturen is blijkbaar geen prioriteit”, aldus het Kamerlid.

Minister wil hem België uit
Van Bossuyt reageert ondertussen bijzonder duidelijk op de asielaanvraag. „Ik zal alle middelen uitputten om de man te verwijderen van het grondgebied. Wie zich tegen onze samenleving keert en onze democratie wil vervangen door de sharia, heeft hier niets te zoeken.”

Tegelijk erkent ze dat de normale asielprocedure moet worden gevolgd. „België is een rechtsstaat, en zijn asielaanvraag wordt eerst onafhankelijk beoordeeld door het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen. Ik volg dit van nabij op en geef absolute prioriteit aan dit dossier.”

Volgens de minister gebruikt Belkacem zijn asielaanvraag om zijn verwijdering uit België tegen te houden. Ze kondigt daarom nieuwe maatregelen aan tegen aanvragen die vanuit gevangenissen of gesloten centra worden ingediend met het doel terugkeer te vertragen. „Binnenkort komen we met een pakket maatregelen om verschillende soorten van misbruik van procedures [...] aan te pakken”, zegt Van Bossuyt.

Voorbeeldig gedrag in gevangenis
Opvallend is dat Belkacem zich tijdens zijn gevangenschap volgens informatie van VRT NWS voorbeeldig zou hebben gedragen. Hij kreeg al enkele keren toestemming om de gevangenis tijdelijk te verlaten. Die uitgaansvergunningen zouden zonder incidenten zijn verlopen.

Dat verandert niets aan zijn verblijfsrechtelijke situatie. Door het verlies van zijn Belgische nationaliteit kan Belkacem na het uitzitten van zijn straf niet automatisch in België blijven. Zijn nieuwe asielprocedure bepaalt nu mede of België hem uiteindelijk daadwerkelijk naar Marokko kan sturen.