Traditionele paardenmarkt Hedel onder druk door strengere EU-regels

De eeuwenoude paardenmarkt in Hedel moet op maandag 2 november werken met strengere Europese regels: elk paard krijgt bij aankomst een chipscan en komt in een register met herkomst en bestemming. Dat staat in de regels die de markten van Elst, Zuidlaren en Hedel deze zomer publiceerden. Gekochte paarden mogen niet rechtstreeks vanaf de markt naar het buitenland.
De Stichting Paardenmarkt Elst publiceerde de aangepaste regels op 4 juli. Ze komen voort uit de Animal Health Law, een Europese verordening over dierziektes die sinds april 2021 geldt. Het doel is volgens de stichting „het traceren van dieren” als er een dierziekte uitbreekt.
De organisatie in Hedel scant bij aankomst de chip van elk paard. In een inslagregister komen de herkomst en het chipnummer, in een uitslagregister het chipnummer en de bestemming. Kopers en verkopers moeten die gegevens zelf correct invullen. „De opgeslagen chipnummers en het in- en uitslagregister moeten desgewenst na afloop worden verstrekt aan de NVWA”, staat in de regels.
Geen export vanaf de markt
Wie in Hedel een paard koopt voor het buitenland, mag het niet direct de grens over brengen. Het dier moet eerst 48 uur op een andere plek in Nederland staan, bijvoorbeeld bij de verkoper thuis. Paarden uit het buitenland mogen ook niet rechtstreeks naar de markt: ze moeten minstens 48 uur in Nederland gestald zijn.
Vroeger kon een gekocht dier met een eendaagse vergunning op de markt worden gekeurd en meteen worden meegenomen. „Vanwege de verordening wordt deze vergunning niet meer verleend”, schrijft de stichting in Elst. Elke markt moet daarnaast een eigen UBN hebben, een uniek bedrijfsnummer dat de organisator aanvraagt bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), de toezichthouder op dierenwelzijn, controleert onder meer of een onafhankelijke dierenarts de paarden bij aankomst keurt, of er genoeg water en ruwvoer is en of er zieke of gewonde dieren staan.
De markten stelden de regels op in overleg met de NVWA en evalueren ze samen met de Centrale Bond van Paardenhandelaren (CeBoPa). Op haar website meldt de stichting in Hedel dat „de procedure omtrent de aanvoer van de paarden” is gewijzigd. Een informatiebrief daarover wordt volgens de site „binnenkort” geplaatst.
Steeds minder paarden
De markt in Hedel krimpt al jaren. Vorig jaar stonden er 743 paarden en pony's, volgens voorzitter August van den Anker vijftig minder dan het jaar ervoor. „Het is weliswaar vijftig dieren minder dan vorig jaar, maar we hadden het nog lager ingeschat”, zei hij tegen Nieuwe Oogst.
In 2022 telde de organisatie nog maar 644 paarden en pony's. In de gouden jaren werden er volgens vakblad Equnews meer dan 2.000 paarden aangeboden.
Sinds vorig jaar begint de aanvoer pas om 02.00 uur 's nachts in plaats van om middernacht. „De dierenwelzijnsorganisaties wilden dit graag, zodat de paarden minder lang op de markt hoefden te staan”, aldus Van den Anker. Hij schatte het aantal bezoekers vorig jaar op zo'n 30.000.
Partij voor de Dieren wil verbod
De markt ligt al jaren onder vuur van dierenrechtenorganisaties. In mei 2024 vroeg Gelders Statenlid Lester van der Pluijm (Partij voor de Dieren) het college van Maasdriel in een brief om „in de toekomst geen vergunning meer te verlenen voor de paardenmarkt”. Hij noemde onder meer te kort aangebonden en extreem magere dieren en de afwezigheid van de NVWA.
Het college zei in november 2023 in de gemeenteraad dat het met de stichting over dierenwelzijn had gesproken en koos voor geleidelijke verbetering, schrijft de partij. Een verbod kwam er niet. Een nieuwe oproep van de Partij voor de Dieren over de markt van dit jaar is niet bekend.
Markt sinds 1719
Hedel houdt 1719 aan als officieel beginjaar van de markt; de precieze oorsprong is onbekend, meldt Digitaal Burg. Vroeger werden er werkpaarden voor de landbouw verhandeld, tegenwoordig vooral luxe paarden en pony's. Naast de paardenhandel staan er 80 tot 100 kramen en is er kermis.
Hedel is na Elst (7 september) en Zuidlaren (20 oktober) de laatste van de drie markten die dit jaar onder de nieuwe regels draait. De paarden mogen maandag vanaf 02.00 uur worden aangevoerd.



















































