Mamdani heft speciale politie-eenheid New York op: agenten vrezen meer straatgeweld

De socialistische burgemeester van New York, Zohran Mamdani, schaft een gespecialiseerde politie-eenheid af die wordt ingezet bij gewelddadige protesten, grote incidenten en terreurdreiging. In plaats daarvan krijgen ongewapende burgers een belangrijke rol bij het begeleiden van demonstraties. Ook worden de middelen beperkt die agenten mogen gebruiken bij het beheersen van menigten. Politievakbonden reageren woedend. Zij waarschuwen dat de maatregelen de veiligheid van inwoners en agenten in gevaar kunnen brengen.
Lees ook

Florida sleept Pfizer voor rechter om coronavaccins: 'Ze wisten dat het gevaarlijk was'
Mamdani maakte het besluit afgelopen maandag bekend, samen met politiecommissaris Jessica Tisch. De zogenoemde Strategic Response Group (SRG), die in 2015 werd opgericht, wordt opgeheven. De eenheid bestaat uit ongeveer vijfhonderd agenten en wordt onder meer ingezet wanneer demonstraties uit de hand lopen.
We are disbanding the SRG. https://t.co/VRMUiSQlxY
— Mayor Zohran Kwame Mamdani (@NYCMayor) November 16, 2026
Volgens de burgemeester past de ingreep bij zijn verkiezingsbelofte om het politieoptreden bij protesten ingrijpend te veranderen. In een officiële verklaring stelt hij dat vreedzame demonstranten niet op dezelfde manier behandeld moeten worden als terroristen.
"New Yorkers die hun grondwettelijke recht om te demonstreren uitoefenen, mogen niet dezelfde politiereactie krijgen als bij een terreurdreiging", zegt Mamdani. Hij wil voortaan vooral inzetten op gesprekken en het voorkomen van escalatie.
Ongewapende burgers krijgen rol bij demonstraties
Voor de bestaande politie-eenheid komen meerdere nieuwe teams in de plaats. Een daarvan is een civiele afdeling die demonstranten moet aanspreken en conflicten moet proberen te voorkomen. De medewerkers dragen geen wapens en mogen niemand arresteren.
Daarnaast komt er een politieteam van dertig agenten dat gespecialiseerd is in communicatie en het kalmeren van spanningen. Een nieuwe afdeling met getrainde politieagenten blijft beschikbaar voor het beheersen van menigten en het verrichten van arrestaties wanneer dat nodig is.
Ook scherpt Mamdani de regels voor politieoptreden aan. Traangas en lange vuurwapens mogen niet meer worden ingezet bij demonstraties. Pepperspray wordt verboden als algemeen middel om menigten onder controle te houden. Verder komt er een verbod op kettling, waarbij agenten een groep demonstranten insluiten.
De taken op het gebied van terrorismebestrijding verdwijnen niet. Die worden ondergebracht bij een andere afdeling van de New Yorkse politie, die ook verantwoordelijk blijft voor de inzet van zwaarbewapende agenten.
Politievakbonden waarschuwen voor gevaar
Bij de politievakbonden valt het besluit bijzonder slecht. Patrick Hendry, voorzitter van de Police Benevolent Association, vreest dat agenten straks minder mogelijkheden hebben om snel en effectief op te treden bij gewelddadige demonstraties.
"Vandaag is geen goede dag voor New Yorkers die gewoon een veilige en ordelijke stad willen", verklaart Hendry tegenover Fox News.
Volgens hem probeert Mamdani vooral zijn radicale achterban tevreden te stellen. "Hij is bereid uw veiligheid en die van politieagenten op het spel te zetten om zijn radicale achterban tevreden te stellen", zegt de vakbondsvoorzitter.
Ook Scott Munro, voorzitter van de New Yorkse recherchevakbond, uit stevige kritiek. Volgens hem hebben de betrokken agenten juist een belangrijke rol gespeeld bij het bestrijden van gevaarlijke relschoppers. Hij vreest dat rechercheurs voortaan vaker van hun onderzoeken moeten worden gehaald om bij demonstraties bij te springen.
De kritiek krijgt extra gewicht door eerdere geweldsincidenten tijdens protesten. In maart probeerden twee verdachten bij een demonstratie in de buurt van de ambtswoning van Mamdani zelfgemaakte explosieven tot ontploffing te brengen. De bommen gingen niet af. De politie greep in en hield de verdachten aan.
Hendry wijst op dat incident als voorbeeld van hoe snel een demonstratie kan veranderen in een ernstige veiligheidssituatie. De conservatieve New York Post besteedt eveneens uitgebreid aandacht aan de waarschuwingen van voormalige politiechefs en vakbonden.
Politiecommissaris verdedigt ingreep
Opvallend is dat politiecommissaris Jessica Tisch de plannen wel steunt. Zij benadrukt dat de politie haar mogelijkheden om ernstige dreigingen aan te pakken behoudt. Volgens haar worden de gespecialiseerde taken anders verdeeld en krijgt de gewone politie juist meer ondersteuning.
Er verdwijnen door de reorganisatie geen politiebanen. De ongeveer vijfhonderd betrokken agenten worden elders binnen het korps ingezet. De veranderingen beginnen in januari en moeten volgens de huidige planning in het voorjaar van 2027 grotendeels zijn doorgevoerd.
Tisch wees er eerder op dat de speciale eenheid niet standaard bij vreedzame demonstraties aanwezig was. In 2025 begeleidde de New Yorkse politie 4.255 protesten. De SRG stond bij 245 daarvan paraat en werd bij 41 demonstraties ingezet om arrestaties te verrichten, meldde amNewYork.
Ook burgerrechtenorganisaties verwelkomen het besluit. De New York Civil Liberties Union stelt dat de speciale eenheid zich in het verleden schuldig heeft gemaakt aan buitensporig geweld tegen demonstranten. In een eigen reactie noemt de organisatie de opheffing een overwinning voor het demonstratierecht.
Veiligheidsrisico's blijven onderwerp van discussie
Mamdani's ingreep komt daarmee neer op een fundamentele verandering in de manier waarop New York met demonstraties omgaat. Waar voorheen een gespecialiseerde politie-eenheid beschikbaar was voor ordeverstoringen, moet voortaan een combinatie van burgers en andere politieteams de situatie beheersen.
De burgemeester zegt dat dit spanningen zal verminderen. Zijn tegenstanders vrezen juist dat relschoppers meer ruimte krijgen en dat agenten te laat kunnen ingrijpen wanneer protesten gewelddadig worden.
Of de nieuwe aanpak daadwerkelijk gevolgen heeft voor de veiligheid op straat, moet nog blijken. Vaststaat dat Mamdani een belangrijke politie-eenheid opheft ondanks felle waarschuwingen vanuit de politiebonden. Het stadsbestuur houdt vol dat de reorganisatie New York juist veiliger moet maken.
















































