Ruud Koopmans, hoogleraar sociologie, legt in Op z'n Kop! uit dat Diyanet functioneert als een soort subministerie. ‘Dat is de Turkse religieuze autoriteit, zeg maar. Dat is een soort sub-ministerie dat direct binnen het ministerie van algemene zaken van president Erdogan valt.’ Tijdens de bijeenkomst van islamitische geestelijken riep het hoofd van Diyanet op tot ‘een wereldwijde jihad met alle middelen vanwege de situatie in Gaza.’

Volgens Koopmans is dit niet zomaar een losse uitspraak, maar een signaal van de hoogste religieuze leiding in Turkije. Omdat Turkse moskeeën in Nederland en Duitsland rechtstreeks onder Diyanet vallen, kan deze oproep ook in Europa gevolgen hebben.

Propaganda in de Turkse pers
De column in Yeni Şafak maakte de boodschap nog grimmiger. De schrijver richtte zich tot Joden en Israëli: ‘Ik wil jullie op elke denkbare manier doden: met een mes, met een dolk, met een pistool, met een geweer, met een bom, met gif, met touw, met een guillotine, met een zwaard, met een stok, met een steen. Zo vaak als een mens een ander mens kan doden. Ik zal in een roes zijn als ik jouw kop van je lichaam afsnijd, en terwijl jouw bloed vloeit, zal ik “Elhamdoulilah” roepen.’

Koopmans benadrukt dat dit niet in een marginaal pamflet stond, maar in ‘een gewone, reguliere Turkse krant, die eng verbonden is met het Turkse regime’. Daarmee wordt openlijk opgeroepen tot geweld tegen Joden en Israeli. 

Dreiging voor Europa
Juist de nauwe banden tussen Diyanet en Turkse moskeeën in Europa maken de situatie volgens Koopmans ernstig. ‘Bijna alle Turkstalige moskeeën in Nederland, in Duitsland en in andere Europese landen zijn direct verbonden met dat Diyanet. Dat is eigenlijk hun hoogste chef.’ De oproep is volgens hem dan ook ‘extreem bedreigend’.

Dat de Nederlandse media nauwelijks aandacht aan deze ontwikkelingen schonken, noemt hij opmerkelijk. Terwijl de invloed van Ankara via imams en moskeeën direct in Europese landen voelbaar kan zijn.

Politieke reactie
Koopmans vindt dat de Nederlandse regering nu moet handelen. ‘Ik zou onmiddellijk de leiders van Turkse moskeekoepels in Nederland op het matje roepen als minister. En zeggen van ik wil dat jullie je openlijk distantiëren van die oproep van het hoofd van Diyanet. En zo niet, dan komen jullie niet meer in aanmerking voor deelname aan inspraak en subsidies en dergelijke.’

Daarnaast pleit hij voor heroverweging van het toelaten van Turkse imams. Wanneer hun loyaliteit bij een regime ligt dat oproept tot jihad, is hun aanwezigheid in Europa een veiligheidsrisico.