Kabinet stelt schrappen CO2-heffing uit om 1 miljard aan EU-coronageld veilig te stellen
Het kabinet-Jetten wil de CO2-heffing voor de Nederlandse industrie afschaffen, maar stelt dit bewust uit tot 1 januari 2028. Daarmee wil het voorkomen dat Brussel ruim 1 miljard euro aan Europees coronaherstelgeld inhoudt. Nederland beloofde de Europese Commissie eerder juist om deze klimaatbelasting te behouden en te verhogen. Uit interne documenten blijkt dat ambtenaren erkennen dat de gekozen aanpak mogelijk indruist tegen de gemaakte afspraken. Dat meldt onderzoeksplatform Follow the Money.
Lees ook
Polen verlaagt btw op benzine en diesel van 23 naar 8 procent: Brussel dreigt met ingrijpen
De coalitiepartijen D66, VVD en CDA willen de belasting schrappen omdat deze de concurrentiepositie van Nederlandse bedrijven zou schaden. Maar afschaffing ligt gevoelig in Brussel. Nederland beloofde in 2022 onder het kabinet-Rutte IV namelijk om de CO2-heffing in te voeren en het tarief geleidelijk te verhogen. Die toezegging maakte onderdeel uit van de voorwaarden voor Europese coronasteun.
Afschaffing in 2027 zou ruim miljard kosten
In februari 2026 kregen minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) en staatssecretaris Eelco Eerenberg (D66) twee mogelijkheden voorgelegd. Bij afschaffing op 1 januari 2027 zou Nederland waarschijnlijk ruim 1 miljard euro aan Europese steun verliezen. De andere mogelijkheid was om de maatregel pas in 2028 te schrappen.
Het kabinet koos voor de tweede optie. Het Europese coronaherstelfonds loopt namelijk eind 2026 af. Volgens de ambtenaren zou afschaffing in 2028 naar verwachting geen financiële gevolgen hebben. Het ministerie van Financiën heeft bevestigd dat deze datum is gekozen.
Ambtenaren erkennen strijd met Europese afspraken
De gekozen aanpak zorgt voor een opvallende tegenstelling. Nederland ontvangt miljarden euro's uit een fonds waarvoor het eerder blijvende hervormingen beloofde. Vervolgens wil het kabinet een van die afspraken alsnog terugdraaien.
Ambtenaren erkennen dat dit kan worden gezien als 'in strijd met de geest van de HVF'. Het ministerie benadrukt echter dat die geest 'niet juridisch afdwingbaar' is. Volgens Financiën handelt het kabinet daarmee binnen de juridische voorwaarden.
Brussel wil toekomstige terugvordering mogelijk maken
Nederland heeft inmiddels 3,7 miljard euro ontvangen uit het Europese herstelfonds. In september vroeg het kabinet nog eens 1,7 miljard euro aan. Het terugdraaien van één afgesproken maatregel kan maximaal 653 miljoen euro kosten. Voor beide afspraken over de CO2-heffing samen loopt dat bedrag op tot ongeveer 1,3 miljard euro.
De Europese Commissie weet dat de heffing in Nederland 'onderwerp van debat' is. Voor toekomstige Europese steunprogramma's wil Brussel daarom geld tot vijf jaar na uitbetaling kunnen terugvorderen wanneer landen eerdere hervormingen ongedaan maken.
