De onrust kwam deze week aan het licht toen medeoprichter en senator Niko Koffeman zijn lidmaatschap opzegde — uitgerekend één week voor de verkiezingen. Daarmee verliest de partij niet alleen een van haar grondleggers, maar ook de strateeg die aan de basis stond van vele verkiezingssuccessen.

Het plotselinge vertrek legde een dieper conflict bloot over de koers en de cultuur binnen de partij. Volgens betrokkenen speelt het leiderschap van Ouwehand daarbij een centrale rol. “Ze is een perfectionist en een controlfreak,” zegt een hooggeplaatste bron binnen de partij aan AD. “Wie kritiek heeft op haar of de richting van de partij, wordt genegeerd of eruit gewerkt.” 

Oude conflicten nooit opgelost
De problemen zijn niet nieuw. Al in 2023 ontstond er een breuk toen Ouwehand zich tijdelijk terugtrok als lijsttrekker. Ze voelde zich toen niet gesteund door het bestuur in haar pogingen om de partij “professioneler en democratischer” te maken. Uiteindelijk keerde ze terug, nadat het bestuur was opgestapt en ze de meerderheid achter zich had gekregen.

Sindsdien is de koers van de PvdD zichtbaar veranderd. De partij richt zich niet langer uitsluitend op dierenwelzijn, maar ook op andere maatschappelijke thema’s, zoals sociale rechtvaardigheid en internationale politiek. Vooral haar uitgesproken stellingname over Gaza heeft geleid tot interne wrijving. Ook de nieuwe positie over defensie — waarin militaire uitgaven worden geaccepteerd als “noodzakelijk kwaad” — stuit op weerstand bij de oude garde.

Botsende ego’s en verbroken banden
Volgens bronnen binnen de partij is de sfeer de laatste jaren “grimmig” geworden. Ouwehand zou geen contact meer hebben met oud-partijleider Marianne Thieme, met wie ze ooit nauw samenwerkte. “Ze hebben al twee jaar niet gesproken,” aldus een betrokkene. Ook met Koffeman verslechterde de relatie snel.

De ruzie bereikte een dieptepunt na de première van Boerocratie, een documentaire van Koffeman over de invloed van de agrarische lobby. De partijtop zou de film bewust hebben geboycot. Leden werden niet uitgenodigd voor de vertoning in Tuschinski. Voor Koffeman was dat “de druppel”. Een vertrouweling zegt tegenover AD: “Hij vond het al vreemd dat de partijleider geen contact meer met haar eigen senator wilde. Maar dit was gewoon respectloos.”

Een medewerker uit Ouwehands omgeving weerspreekt dat beeld. Volgens hem probeerde Koffeman “zijn zin door te drukken met die film” en was het conflict “ook een kwestie van ego”.

Stilte uit de partijtop
De partijleiding wil voorlopig niet reageren tegenover AD. Een woordvoerder noemde het vertrek van Koffeman “gewoon een nieuwtje van gisteren” en ontkende dat er sprake is van onrust. Maar achter de schermen heerst spanning. Meerdere medewerkers zouden uit angst voor royement weigeren openlijk te spreken.

Wat begon als een idealistische beweging voor dieren en duurzaamheid, lijkt te zijn veranderd in een partij die worstelt met macht, loyaliteit en richting. Waar oprichters als Thieme en Koffeman de nadruk legden op principes en consistentie, stuurt Ouwehand op profilering, professionalisering en politieke invloed.