Het nieuwe systeem start komende zomer. Jongeren kunnen zich aanmelden voor een traject van tien maanden. Het gaat om dienst binnen Frankrijk en de overzeese gebieden. Buitenlandse missies vallen niet binnen het programma. Volgens Macron zal ongeveer tachtig procent van de deelnemers 18 of 19 jaar zijn. De rest bestaat uit kandidaten tot 25 jaar met specifieke vaardigheden, zoals technisch personeel of ingenieurs.

“Een nieuw nationaal dienstverband wordt geleidelijk ingevoerd vanaf komende zomer,” zei Macron in Varces. De president noemt het een modernere vorm van nationale inzet, bedoeld om jongeren te trainen en het leger breder te ondersteunen.

Frankrijk wil in 2035 uitkomen op circa 50.000 vrijwillige rekruten per jaar. Het land telt momenteel ongeveer 200.000 militairen en 47.000 reservisten. Die aantallen moeten de komende jaren oplopen tot respectievelijk 210.000 en 100.000.

Europese veiligheidszorgen
Macrons aankondiging komt ruim drie jaar na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne. Volgens de president kan Europa niet uitgaan van stabiliteit. Hij waarschuwt dat landen niet de indruk moeten wekken dat zij hun verdediging laten verslappen. “Op de dag dat je een signaal van zwakte geeft,” zei hij, “zal Rusland doorgaan waar het zwaktes ziet.”

De president koppelt de nieuwe dienstregeling aan een bredere modernisering van de Franse defensie. De regering wil in 2027 uitkomen op een defensiebudget van 64 miljard euro. Dat is dubbel zoveel als toen Macron in 2017 aantrad.

Tegelijk wordt erkend dat het veiligheidsbeeld in Europa onderwerp van discussie is. Niet iedereen ziet Rusland als een directe dreiging, en in Frankrijk is de vraag hoe reëel het gevaar is al maanden onderwerp van politiek debat. Het Élysée houdt de toon daarom voorzichtig: alert blijven, zonder alarm slaan.

Uproar na uitspraken generaal
De discussie laaide vorige week extra op door uitspraken van de hoogste militair van het land, generaal Fabien Mandon. Hij zei dat Frankrijk “bereid moet zijn om zijn kinderen te verliezen” en dat Rusland zich “klaarmaakt voor een confrontatie rond 2030”. De woorden veroorzaakten grote beroering.

Mandon nam niets terug. Hij vertelde dat zijn bedoeling was “te waarschuwen en voor te bereiden” in een “snel verslechterende context”. Volgens hem lieten de reacties vooral zien dat veel Fransen zich niet bewust zijn van de geopolitieke situatie.

De regering haastte zich om de scherpe uitspraken te temperen. Macron zei dinsdag nadrukkelijk dat hij misverstanden wilde voorkomen: “We gaan onze jongeren niet naar Oekraïne sturen.”

Dienstplicht zonder dwang
Frankrijk schafte de dienstplicht in 1996 af. De nieuwe regeling is niet verplicht en moet vooral extra capaciteit en een grotere reservepool opleveren. Verschillende Europese landen gingen Frankrijk al voor met aangepaste vormen van dienst, zoals Letland, Litouwen en Denemarken.

De Franse regering ziet de nieuwe dienst ook als een manier om jongeren meer burgerschapsvorming en training te bieden. Het programma moet zowel militair als civiel werk combineren, afhankelijk van de behoeften van de krijgsmacht en de vaardigheden van deelnemers.

De echte opbouw begint pas volgend jaar. Het systeem wordt stap voor stap ingevoerd en moet later uitgroeien tot een vaste pijler van het Franse defensiemodel. Daarmee wil Macron aan het einde van zijn tweede termijn laten zien dat Frankrijk werkt aan een bredere paraatheid.