EU beboet X vanwege gebrek aan censuur, JD Vance spreekt van 'rotzooi'
De spanning tussen Brussel en Washington is verder opgelopen nu de Europese Unie X, het platform van Elon Musk, een boete van 120 miljoen euro heeft opgelegd. Volgens Brussel overtreedt X onderdelen van de Digital Services Act (DSA), maar in de Verenigde Staten wordt het besluit gezien als een aanval op vrije meningsuiting. De Amerikaanse vicepresident JD Vance reageerde fel. Hij zegt dat de EU “Amerikaanse bedrijven straft omdat ze niet censureren” en noemde de Europese aanpak “rotzooi”.
De boete werd vrijdag aangekondigd en is de eerste DSA-sanctie die direct te maken heeft met contentregels, meldt Politico. De Europese Commissie stelt dat X niet voldoet aan transparantie-eisen, onder meer rond de manier waarop het blauwe vinkje wordt aangeboden. Brussel spreekt nadrukkelijk tegen dat het besluit iets met censuur te maken heeft. EU-commissaris Henna Virkkunen zei dat de boete “puur over transparantie gaat” en dat elk bedrijf dat zich aan de regels houdt, “geen boete krijgt”.
JD Vance reageerde al een dag eerder op de geruchten over een mogelijke megaboete. Hij schreef op X: “Er gaan geruchten dat de Europese Commissie X een boete van honderden miljoenen dollars gaat opleggen omdat ze niet aan censuur doen. De EU zou de vrijheid van meningsuiting moeten steunen, en geen Amerikaanse bedrijven moeten aanvallen over rotzooi.” De vicepresident ziet de DSA vooral als een middel om ongewenste politieke geluiden te beperken.
Rumors swirling that the EU commission will fine X hundreds of millions of dollars for not engaging in censorship. The EU should be supporting free speech not attacking American companies over garbage.
— JD Vance (@JDVance) December 4, 2025
Achtergrond: spanning rond Digital Services Act
Het conflict komt bovenop eerdere onderzoeken van de EU naar X. Sinds de overname door Elon Musk heeft het platform veel minder moderatie, wat voor Brussel aanleiding was om te kijken naar haatzaaien, desinformatie en vermeende gebrekkige medewerking aan controles. De DSA maakt hoge boetes mogelijk, tot zes procent van de wereldwijde omzet, als platforms niet genoeg doen om risico’s te verminderen.
Ook binnen Europa klinkt kritiek. De Kroatische Europarlementariër Stephen Nikola Bartulica (ECR) noemt de boete een poging om censuur af te dwingen. Volgens hem “weigert X zich te onderwerpen aan de EU-filter” en hoort vrije meningsuiting juist “een fundament van de EU te zijn”. Hij zegt dat “ongekozen bureaucraten” deze principes onder druk zetten.
Met deze boete neemt het conflict tussen de Europese Unie en de regering-Trump verdere vorm aan. Washington ziet X als een belangrijk platform voor vrije meningsuiting en vindt dat Brussel te ver gaat in het eisen van moderatie. Brussel zegt juist dat het om duidelijke, neutrale regels gaat die voor ieder bedrijf gelden. De komende weken moet blijken of X in beroep gaat tegen de sanctie.
