Ynsect haalde in totaal meer dan 500 miljoen euro op aan publieke en private financiering. Een aanzienlijk deel daarvan bestond uit overheidsgeld. Ondanks die steun bleek het bedrijf niet in staat een rendabel verdienmodel op te bouwen, melden Franse media.

Grote belofte: eiwit uit insecten
Ynsect werd opgericht met een duidelijke missie. Het bedrijf wilde eiwitten produceren uit insecten, met name meelwormen, als duurzaam alternatief voor soja en vismeel. Die grondstoffen worden veel gebruikt in diervoeding en aquacultuur, maar staan onder druk door milieuproblemen en schaarste.

Het bedrijf presenteerde zich als antwoord op de mondiale voedseluitdaging. Minder landgebruik. Minder uitstoot. Meer efficiëntie. Die boodschap sloeg aan bij investeerders, beleidsmakers en duurzaamheidfondsen.

Ynsect wist grote namen aan zich te binden. Tot de investeerders behoorden impactfondsen, institutionele beleggers en het Franse staatsinvesteringsfonds Bpifrance. Ook internationale bekendheid volgde. De FootPrint Coalition, een duurzaamheidsinitiatief van acteur Robert Downey Jr., schaarde zich achter het project. Ynsect kreeg zelfs een promotieplek tijdens de Super Bowl van 2021. In Europa gold het bedrijf als een vlaggenschip van groene innovatie.

Geen winstgevend model
Achter de schermen liep het anders. Ondanks jaren van groei en investeringen bleef winst uit. De kern van het probleem zat in de markt waarin Ynsect opereerde: die van diervoeding. Daar draait vrijwel alles om prijs.

Duurzaamheid leverde nauwelijks een hogere opbrengst op. Insecteneiwit bleek structureel duurder dan soja of vismeel. Dat verschil kon niet worden goedgemaakt. 

Strategische onzekerheid
Ynsect had bovendien moeite om focus te houden. Het bedrijf bewoog zich tussen meerdere markten: diervoeding, aquacultuur, huisdierenvoer en in beperkte mate ook voeding voor mensen.

In 2021 nam Ynsect het Nederlandse bedrijf Protifarm over, gespecialiseerd in insecten voor menselijke consumptie. Die stap zorgde voor verwarring. De toenmalige CEO Antoine Hubert erkende dat dit segment op middellange termijn niet meer dan 10 tot 15 procent van de omzet zou opleveren. Juist op dat moment had het bedrijf schaal en omzet nodig.

Lage omzet, hoge verliezen
De cijfers lieten weinig ruimte voor optimisme. In het beste jaar, 2021, boekte de belangrijkste dochteronderneming een omzet van 17,8 miljoen euro. Volgens openbare gegevens was een deel daarvan het resultaat van interne transacties tussen dochterbedrijven.

De kosten lagen vele malen hoger. In 2023 waren de opgelopen verliezen gestegen tot meer dan 79 miljoen euro.

Megaproject werd breekpunt
Het kantelpunt kwam met Ÿnfarm. Dat was een enorme fabriek in Noord-Frankrijk, door Ynsect zelf gepresenteerd als de grootste insectenkwekerij ter wereld. De bouw kostte honderden miljoenen euro’s.

De fabriek werd gerealiseerd voordat het bedrijfsmodel zijn economische waarde had bewezen. Het was een alles-of-niets-inzet. Toen de verwachte afzet uitbleef, werd de vaste kostenlast een molensteen.

Wisseling aan de top
Om de industrialisatie te leiden, haalde Ynsect een ervaren manager binnen: Shankar Krishnamoorthy, afkomstig van energieconcern Engie. Later volgde een bestuurswissel. Hubert vertrok als CEO. Krishnamoorthy nam het roer over.

Er volgden ontslagen, sluiting van locaties en het afstoten van activiteiten. Maar de ingrepen kwamen te laat. De organisatie was te groot geworden voor de inkomsten die zij genereerde.

Uiteindelijk werd Ynsect onder gerechtelijk toezicht geplaatst en in liquidatie gebracht. De laatste CEO, herstructureringsspecialist Emmanuel Pinto, liet weten dat de resterende activa worden verkocht. Het gaat vooral om technologie en kennis, in de hoop dat die elders in Europa nog gebruikt kunnen worden.

Kritiek vanuit de academische wereld
Volgens professor Joe Haslam van IE Business School staat Ynsect symbool voor een breder Europees probleem. Hij ziet een patroon waarin veel geld beschikbaar is voor ideeën, maar onvoldoende aandacht voor uitvoerbaarheid en timing.

Volgens Haslam investeert Europa snel in ambitie, maar faalt het vaak bij opschaling. Hij wijst op parallellen met andere projecten zoals Northvolt, Volocopter en Lilium.

Sector niet per se ten einde
Het faillissement betekent niet automatisch het einde van insecteneiwit in Europa. Concurrenten zoals Innovafeed kiezen voor een voorzichtiger aanpak. Kleinere fabrieken. Langzamere groei. Minder afhankelijkheid van schulden en subsidies.

Ook voormalig Ynsect-CEO Antoine Hubert erkent inmiddels de structurele problemen. Na zijn vertrek richtte hij Start Industrie op, een organisatie die pleit voor realistischer industriebeleid en betere voorwaarden voor opschaling. 

De ondergang van Ynsect laat zien dat duurzaamheid alleen geen garantie is voor succes. Grote subsidies, institutionele steun en een sterk narratief zijn onvoldoende als de markt het product niet kan of wil betalen.