Tussen maart en september 2025 daalde de waarde van Amerikaanse staatsobligaties in de portefeuille van ABP van ruim 29 miljard euro naar 19 miljard euro. In korte tijd werd dus ongeveer 10 miljard euro afgebouwd. De stap valt samen met toenemende geopolitieke onzekerheid en een herwaardering van wat lang als ‘veilige havens’ werd gezien.

Verschuiving richting Europa
Het vrijgekomen kapitaal bleef niet ongebruikt. ABP verplaatste het grotendeels naar Europese overheden. De leningen aan Duitsland werden uitgebreid met ruim 6 miljard euro. Nederlandse staatsobligaties kregen er bijna 3 miljard euro bij. Daarmee lijkt het fonds te kiezen voor stabiliteit binnen de eurozone.

Volgens waarnemers speelt de onvoorspelbaarheid van het Amerikaanse beleid daarbij een rol. Dreigementen met importheffingen, handelsconflicten en druk op de centrale bank zorgen voor nervositeit. Toch is niet duidelijk of ABP vooral reageert op marktrisico’s, of dat ook politieke afwegingen meespelen.

Die vraag ligt gevoelig. ABP heeft in het verleden vaker keuzes gemaakt die politiek werden geduid, met grote financiële gevolgen. Dat maakt het lastig om de recente stap los te zien van eerdere ervaringen.

Eerdere verliezen door ‘duurzaam’ beleid
Zo dreigt ABP opnieuw verlies te lijden op een duurzame investering. Het fonds investeerde 27 miljoen euro in het Zweedse staalbedrijf Stegra, voorheen H2 Green Steel. Volgens de Financial Times kampt het bedrijf met een financieringstekort van 1,5 miljard euro en staat het aan de rand van een faillissement.

De onderneming, ooit gepresenteerd als icoon van groene industrie, kampt met vertragingen en snel oplopende kosten. Een betrokkene zegt daarover: ‘Equity-investeerders beginnen te accepteren dat ze vrijwel zeker alles kwijt zijn.’ Topman Henrik Henriksson houdt vol: ‘Ik ben ervan overtuigd dat we in deze financieringsronde zullen slagen.’

Stegra werd opgericht door dezelfde investeerders als Northvolt, de batterijproducent die vorig jaar failliet ging ondanks 15 miljard dollar aan steun. Ook daarin was ABP betrokken.

Kritiek op activistische koers
Onder invloed van bestuurders als GroenLinks-prominent Paul Rosenmöller koos ABP nadrukkelijk voor duurzaam en maatschappelijk verantwoord beleggen. Dat leidde eerder tot de verkoop van winstgevende aandelen in bedrijven als Tesla, Google en Caterpillar. Voormalig hoogleraar economie Eduard Bomhoff schatte de schade daarvan op ‘drie tot zeven miljard euro’.

Ook politiek klinkt kritiek. PVV-Kamerlid Léon de Jong zei: ‘ABP is alleen maar bezig met linkse klimaatpolitiek en dat kost pensioenopbouwers bakken met geld.’ Oud-senator Henk Otten schreef over de investering in Stegra: ‘Na het mega-faillissement van de ‘duurzame’ batterijproducent Northvolt kan dit er ook nog wel bij.’

Politiek signaal of marktreactie?
Tegen die achtergrond is het de vraag hoe de afbouw van Amerikaanse obligaties moet worden gelezen. Is het een zakelijke reactie op economische onzekerheid, of opnieuw een politiek signaal, dit keer richting het beleid van Trump? ABP zelf geeft geen commentaar op specifieke transacties en stelt dat de beleggingsmix altijd gericht is op stabiliteit en bescherming van deelnemers.

Maar gezien eerdere verliezen door ideologisch getinte keuzes, blijft de twijfel bestaan of het fonds dit keer puur de markt volgt. Voor deelnemers staat vooral één vraag centraal: of hun pensioen opnieuw risico loopt door politieke beleggingsavonturen.