Vakbonden willen Nederland platleggen om D66-plannen AOW en WW
De vakbonden FNV, CNV en VCP zijn ontevreden na hun eerste gesprek met het kabinet-Jetten. Het overleg duurde aanzienlijk korter dan gepland. Na ongeveer drie kwartier stapten de bonden op. Aanleiding is het kabinetsvoornemen om de AOW-leeftijd sneller te laten stijgen en de duur van de WW te verkorten. Over deze plannen bestaat volgens de bonden geen ruimte voor echte onderhandeling. Volgens de bonden was er twee uur uitgetrokken voor het gesprek. Toch concludeerden zij al snel dat verder praten geen zin had. De sfeer was naar eigen zeggen “redelijk goed”, totdat duidelijk werd dat de koers van het kabinet vaststond. “Je beseft dat je bent uitgepraat”, klonk het na afloop richting de Haagse pers.
Het kabinet gaf tijdens het overleg aan dat er sprake was van een “valse start” en dat het bereid is om naar verzachtingen te kijken. De kern van de plannen blijft echter overeind. Dat was voor de bonden reden om het gesprek af te breken. Na afloop kondigden zij acties aan. De vakbonden zeggen hun achterban te gaan informeren en zich voor te bereiden op protesten. Hun leden zouden volgens hen “heel erg boos” zijn.
Journalisten wezen erop dat de plannen in de Tweede Kamer, zij het met verzachtingen, kunnen rekenen op een meerderheid. De bonden betwisten dat dit voldoende is. Zij wijzen op de Eerste Kamer en benadrukken dat het kabinet ook steun nodig heeft van de zogenoemde polder. Daarmee doelen zij op zichzelf en de werkgeversorganisaties.
Het is gebruikelijk dat vakbonden kort na de start van een nieuw kabinet worden ontvangen door de ministers van Sociale Zaken en Economische Zaken en de premier. De bonden gingen op die uitnodiging in, maar hadden vooraf al aangekondigd dat het overleg “kort en kil” zou worden als de AOW- en WW-plannen niet volledig zouden verdwijnen.
Ook andere kabinetsplannen baren zorgen. Zo noemen de bonden hervormingen in de zorg problematisch. Zij zeggen begrip te hebben voor extra uitgaven aan defensie, maar vinden de verdere keuzes van het kabinet moeilijk te volgen. “Kijk eerst eens naar bedrijven en de bedrijfswinst”, aldus FNV’er Koerselman.
Een belangrijk pijnpunt is het pensioenakkoord uit 2019. Daarin spraken kabinet, werkgevers en bonden af dat de AOW-leeftijd langzamer zou stijgen. Voor elk jaar extra levensverwachting zou de AOW-leeftijd met acht maanden toenemen. Volgens de bonden wil het kabinet dit akkoord openbreken. Dat stuit op fel verzet. De door het kabinet genoemde “uitgestoken hand” wordt niet herkend. “Het is een draai om je oren”, zeiden de bonden na afloop van het gesprek.
Het kabinet stelt dat de afspraken uit het verleden financieel niet langer houdbaar zijn. Door de vergrijzing maken steeds meer mensen aanspraak op de AOW, terwijl het aantal werkenden afneemt. Vorig jaar werd de AOW voor het eerst voor meer dan de helft uit belastinggeld betaald. Volgens het kabinet is ingrijpen noodzakelijk om het stelsel toekomstbestendig te houden. In de huidige plannen gaat de AOW-leeftijd vanaf 2033 volledig meebewegen met de levensverwachting. Voor jongeren van nu zou dat betekenen dat zij tot hun 72e moeten doorwerken.
