Starmer presenteert het voorstel als een harde ingreep tegen Big Tech. Volgens hem moeten kinderen hun jeugd terugkrijgen. ‘Het is mij duidelijk dat een volledig verbod de juiste keuze is.’ Ook zei hij dat de maatregel kinderen veiliger en gelukkiger moet maken. Volgens de Britse regering moet het verbod rond volgend voorjaar ingaan.

Grote platforms onder vuur
Het VK wil het Australische model volgen. Australië verbood kinderen onder 16 jaar vorig jaar al de toegang tot sociale media. In Groot-Brittannië vallen onder meer Snapchat, TikTok, Instagram, YouTube, Facebook en X onder de plannen. Berichtendiensten als WhatsApp en Signal vallen er niet onder.

Daarnaast wil de Britse regering ‘wereldleidende blokkades’ invoeren op schadelijke functies. Daarbij gaat het om livestreaming en contact met vreemden via online diensten. Starmer trok daarbij een vergelijking met de gewone wereld. ‘Is er in de offline wereld een situatie waarin je je kind gewoon zou laten koppelen aan een vreemde, een volwassene van wie je niets weet? Nee, dus daar treden we tegen op.’

Steun van ouders
De Britse regering zegt dat er veel steun is voor ingrijpen. Er kwamen meer dan 116.000 reacties binnen van ouders, jongeren en de industrie. Meer dan 83 procent van de ouders die reageerden, vond dat de risico’s van sociale media zwaarder wegen dan de voordelen. Ook steunde 90 procent een minimumleeftijd van 16 jaar.

Toch is er ook kritiek. Sommige psychologen en onderzoekers stellen dat niet bewezen is dat een verbod werkt. Ook blijft de vraag hoe de leeftijd van gebruikers precies gecontroleerd moet worden. Juist daar waarschuwde informaticus Michel Portier eerder voor bij NieuwRechts.

Portier waarschuwt voor leeftijdscontrole
Portier ziet leeftijdsverificatie niet als simpele kinderbescherming. Hij noemt het een opstap naar bredere digitale controle. ‘Leeftijdsverificatie neemt absurde vormen aan, maar helpt kinderen niet,’ schreef hij eerder. Volgens hem kan identiteit zo een voorwaarde worden om technologie te gebruiken.

Hij stelde ook: ‘Dit is niet voor de kinderen.’ Volgens Portier sluiten zulke systemen mensen uit die zich niet kunnen of willen identificeren. Ook waarschuwt hij dat kinderen en volwassenen naar minder gereguleerde delen van het internet kunnen worden geduwd. Daarnaast noemt hij het systeem onveilig en slecht voor privacy.

Angst voor digitale overreach
Portier wijst ook op een bredere trend. Volgens hem willen steeds meer landen en staten leeftijdsverificatie op apparaatniveau afdwingen. Dat kan betekenen dat gebruikers zich al moeten identificeren voordat zij hun eigen telefoon of computer volledig kunnen gebruiken. Hij noemt dat een vorm van overreach.

Volgens Portier kan dit ook gevolgen hebben voor journalisten en klokkenluiders. Hij schrijft: ‘Het brengt ook anonieme bronnen voor journalisten, en klokkenluiders in gevaar: als je al niet anoniem op je eigen apparaat kan, hoe kun je dan een klok luiden zonder je eigen gegevens te openbaren?’ Daarmee verschuift de discussie van kinderbescherming naar digitale vrijheid.

De Britse regering wil het verbod juist presenteren als bescherming van kinderen. Starmer zei dat het kinderen ‘meer tijd, meer veiligheid, meer vrijheid om op te groeien’ moet geven. Maar de kritiek blijft dat leeftijdscontrole ook een nieuwe laag van digitale macht kan worden.