Volgens commandant George Pastoor gaat het inmiddels verder dan een gewone training. Hij spreekt van een ‘repetitie’. Daarmee bedoelt hij dat militairen zich voorbereiden op een situatie die in theorie werkelijkheid zou kunnen worden.

Nederland doet al langer mee aan de NAVO-oefening Cold Response. Toch voelt de situatie dit jaar anders. Pastoor zegt dat militairen zich sterker bewust zijn van de spanningen tussen Rusland en Europa. Vanaf het amfibische transportschip Johan de Witt zegt hij dat het conflict in theorie kan escaleren.

Critici plaatsen vraagtekens bij de realiteitszin van een scenario waarin Rusland een NAVO-land zou binnenvallen. In dat geval zou artikel 5 van het NAVO-verdrag worden geactiveerd. Dat betekent dat een aanval op één lidstaat wordt gezien als een aanval op alle bondgenoten. Volgens critici zou zo’n stap het risico meebrengen dat de volledige NAVO direct in oorlog raakt met Rusland.

Strategische positie van Noord-Noorwegen
De oefening vindt plaats in een gebied dat militair strategisch belangrijk is. Vanuit Noord-Noorwegen liggen belangrijke Russische marinebases relatief dichtbij. Daardoor speelt deze regio een belangrijke rol in mogelijke militaire confrontaties.

Volgens Pastoor kan de dreiging ook via zee komen. Rusland wil volgens hem vooral de toegang tot open zee veiligstellen. Hij legt dat uit met een voorbeeld. ‘Als een Russische onderzeeër om de Noordkaap vaart, dan kijk je echt recht naar de haven van Rotterdam. Daar zit niks meer tussen.’

De Russische marine zou volgens het scenario de belangrijke verbindingen tussen Europa en de Verenigde Staten kunnen bedreigen. Daardoor zou het hart van West-Europa kwetsbaar worden. NAVO-landen trainen daarom hoe ze zo’n aanval kunnen beantwoorden.