Het akkoord is een modernisering van een overeenkomst die meer dan twintig jaar geleden werd gesloten. De nieuwe deal gaat veel verder dan handel alleen. Het gaat ook over investeringen, aanbestedingen, digitalisering, aanvoerketens en politieke samenwerking. De EU wil hiermee sterker aanwezig zijn in Mexico, een belangrijke G20-economie.

Industrie krijgt meer toegang
Volgens de Europese Commissie wordt vooral de Europese industrie beter van het akkoord. Veel overgebleven heffingen op Europese export verdwijnen. Europese bedrijven krijgen daardoor makkelijker toegang tot de Mexicaanse markt. Vooral sectoren als machines, auto’s, farmacie, chemie en hoogwaardige productie worden genoemd als winnaars.

Mexico is uitgegroeid tot een belangrijk industrieel knooppunt in Noord-Amerika. Het land speelt een groeiende rol in productieketens voor auto’s, elektronische onderdelen en elektrische voertuigen. Voor Brussel gaat het daarom niet alleen om het verkopen van producten. De EU wil ook een plek veiligstellen in strategische waardeketens.

Minder afhankelijk van China
De deal past in de bredere Europese wens om minder afhankelijk te worden van China. Ook de coronaperiode, de oorlog in Oekraïne en de groeiende rivaliteit met Beijing spelen mee. Brussel noemt dat ‘open strategische autonomie’. Simpeler gezegd wil de EU niet te afhankelijk zijn van één leverancier of één machtsblok.

Mexico geldt in dat plaatje als alternatief. Het land kan helpen om productie te spreiden en belangrijke leveringen veiliger te maken. Dat is vooral interessant voor grote bedrijven en industriële sectoren. Voor hen biedt het akkoord meer toegang en meer zekerheid.

Boeren vrezen ongelijke concurrentie
Ook een deel van de Europese agrovoedingssector krijgt voordelen. Het akkoord verlaagt of schrapt belemmeringen voor de export van varkensvlees, zuivel, wijn, sterke drank, pasta, granen en bewerkte producten. Ook worden honderden Europese geografische aanduidingen beschermd. Daarmee worden bekende streekproducten en merken beter afgeschermd.

Toch zit hier ook de gevoelige kant. De Europese landbouw staat al jaren onder druk. Boerenprotesten hebben van elk handelsakkoord een politiek risico gemaakt. Brussel benadrukt dat deze deal niet hetzelfde is als het Mercosur-akkoord. Ook zouden gevoelige landbouwproducten worden beperkt via quota en controlemechanismen.

Toch zijn er volgens BBB-Europarlementariër Jessika van Leeuwen ook veel voordelen voor boeren. Ze stelt tegenover NieuwRechts dat het kansen biedt voor boeren. "Voor het Europese bedrijfsleven en de agrarische sector is het een goed akkoord. Het biedt de mogelijkheid om meer naar Mexico te exporteren en hun beperkte tarievencontingent daalt. Het akkoord steunen wij verder ook omdat deze modernisering nodig is om onze handelsrelatie met Mexico verder te ontwikkelen."

Van Leeuwen is nu in Mexico en probeert snelheid aan het akkoord te geven. "Ik ben zelf nu in Mexico voor de algemene vergadering van het  Euro- Latijns-Amerikaanse parlement waar ik lid van ben. Ook hier heb ik aangegeven dat het de Europese Commissie dit akkoord nu zo snel mogelijk moet bekrachtigen. We wachten nu al anderhalf jaar om er over te kunnen stemmen in het Europees parlement."

Steeds meer druk op landbouw
Landbouworganisaties waarschuwen al langer dat ieder nieuw akkoord de concurrentiedruk verder opvoert. Het probleem zit niet alleen in invoerheffingen. Europese boeren en veehouders moeten voldoen aan steeds strengere milieu-, gezondheids- en bureaucratische eisen. Producenten buiten Europa hebben niet altijd met dezelfde regels te maken.

Daardoor blijft er volgens critici sprake van ongelijke concurrentie. Brussel legt intern zware voorwaarden op, maar opent tegelijk de deur voor meer handel met landen buiten de EU. Vooral de veehouderij kijkt daarom met argwaan naar de nieuwe deal. De sector vreest een opstapeling van handelsakkoorden.

Daarbij gaat het niet alleen om Mexico. Ook deals met Mercosur, Nieuw-Zeeland, Canada en Oekraïne worden genoemd. Elk akkoord lijkt op zichzelf beperkt. Maar samen kunnen ze volgens boerenorganisaties het evenwicht op de Europese markt veranderen.