Van Rossem haalt uit naar Pim Fortuyn: 'Hij wist dat hij een clown was'
Historicus Maarten van Rossem heeft Pim Fortuyn in een podcastgesprek met de Amerikaanse econoom Paul Krugman weggezet als ‘een clown’. Volgens Van Rossem begon met Fortuyn een periode van opvallende politieke figuren die goed waren op televisie. Hij zei daarover: ‘Hij wist dat hij een clown was. Hij was een geweldige clown, en clowns zijn geweldig op televisie.’
Van Rossem is onder meer bekend van zijn optredens bij de Nederlandse Publieke Omroep (NPO). In de podcast sprak hij over de ontwikkeling van de politiek in de afgelopen 25 jaar. Volgens hem is de politiek veranderd van een serieus debat tussen bestuurders in een vorm van theater.
Fortuyn als beginpunt
Van Rossem plaatste Pim Fortuyn aan het begin van die ontwikkeling. ‘We hebben onze eigen reeks vreemde helden gehad in de laatste 25 jaar. Het begon met Pim Fortuyn, die een clown was.’
Van Rossem wekte in het gesprek niet de indruk dat hij Fortuyn zag als een politicus met serieuze plannen of inhoudelijke ideeën. Hij legde juist de nadruk op Fortuyns rol als mediapersoonlijkheid. Volgens Van Rossem zat Fortuyns kracht vooral in zijn optreden op televisie en in het politieke spektakel dat hij volgens hem op gang bracht.
Sinds Pim Fortuyn is de politiek veranderd in een circus waar de grootste komediant de meeste stemmen krijgt. De moderne politicus is gewoon een professionele clown geworden. pic.twitter.com/f6XJnOSBvN
— Maarten van Rossem (@maartenpodcast) May 31, 2026
De uitspraak is volgens critici scherp, zeker omdat Fortuyn voor veel kiezers juist een politicus was die onderwerpen benoemde die anderen lieten liggen. Hij sprak over immigratie, islam, bestuur en de kloof tussen politiek en burger.
Politiek als theater
Van Rossem stelde dat de toon van de politiek sterk is veranderd. Hij beschreef hoe de politiek volgens hem vroeger vooral draaide om ernstige mannen van middelbare leeftijd. Zij spraken volgens hem serieus over serieuze onderwerpen.
Daarna schetste hij een ander beeld van de huidige politiek. 'De hele politiek is verschoven van een soort serieuze mannen van middelbare leeftijd die serieus praten over allerlei serieuze dingen, en het is een clownstheater geworden.’
Eerder ophef om vergelijking met bavianen
Het is niet de eerste keer dat Van Rossem opspraak veroorzaakt met scherpe uitspraken. Eerder haalde hij fel uit naar mensen die demonstreren tegen asielopvang. Daarbij vergeleek hij asieldemonstranten met bavianen.
Van Rossem schreef toen: ‘We dachten in Europa een soort verlichting te hebben doorgemaakt, maar bij elk asielprotest zie je dat de gemiddelde Nederlander genetisch nog verrassend dicht bij de baviaan staat..’ Daarmee plaatste hij het verzet tegen asielopvang vooral in het kader van primitief groepsgedrag.
Ook in zijn podcast trok hij die lijn door. ‘Xenofobie. Kijk eens als twee groepen bavianen elkaar tegenkomen op de savanne in Oost-Afrika en bijvoorbeeld een van die bavianen die zou overlopen van de ene naar de andere groep, dan heb je meteen gesodemieter.’ De uitspraken leidden tot kritiek van onder anderen journalist Arnout Jaspers en onderzoeksjournalist Arno Wellens.
