D66-staatssecretaris waarschuwt: identificatieplicht sociale media raakt grondrechten

Een verplichte identificatie voor gebruikers van sociale media kan de privacy en vrijheid van meningsuiting aantasten. D66-Staatssecretaris Aerdts voor Digitale Economie waarschuwde daarvoor tijdens een debat in de Tweede Kamer vorige maand. Het CDA wil onderzoeken of platforms verplicht kunnen worden om de identiteit van iedere gebruiker te kennen, ook wanneer diens echte naam niet openbaar wordt getoond.
Aanleiding is de zorg dat sociale mediabedrijven onvoldoende weten wie achter accounts zitten. CDA-Kamerlid Van den Brink wil voorkomen dat iemand na een overtreding eenvoudig een nieuw profiel opent. Volgens hem hoeft een identificatieplicht niet te betekenen dat gebruikers onder hun volledige naam moeten publiceren.
Staatssecretaris vreest misbruik
Aerdts wees op de risico’s van het delen van officiële persoonsgegevens met grote platforms. ‘Denk er ook aan dat officiële persoonsgegevens bijvoorbeeld gestolen zouden kunnen worden.’ Volgens haar is het verplicht afstaan van zulke informatie een zware maatregel.
Ook kan identificatie volgens de staatssecretaris worden misbruikt door overheden. ‘We hebben in andere landen ook gezien dat dit soort middelen ook gebruikt wordt om bijvoorbeeld dissidenten op te sporen en daarmee de vrijheid van meningsuiting zou kunnen schaden.’ Zij stelde bovendien dat opsporingsdiensten de identiteit van gebruikers vaak alsnog kunnen achterhalen wanneer sprake is van strafbare feiten.
Van den Brink vindt het voorstel echter te belangrijk om direct af te wijzen. ‘Als je je misdraagt op zo’n platform, net zoals wanneer je je misdraagt op een dorpsplein, dan kan je daar een tijdje van verwijderd worden. Dan komt het recht op vrijheid van meningsuiting toch niet in gevaar, lijkt mij?’
Aerdts wees daarop op een afschrikkend effect. ‘Dan gaan ze het dus al niet meer gebruiken omdat ze weten dat ze te vinden zijn, en dan durven ze hun mening niet meer te delen.’ Vooral mensen die kritiek leveren op machthebbers kunnen daardoor zwijgen.
Zorgen over leeftijdscontrole
Ook leeftijdsverificatie kwam tijdens het debat aan bod. Aerdts vindt dat deze controle privacyvriendelijk en op Europees niveau moet worden geregeld. ‘Mijn horrorbeeld is dat kinderen met hun paspoort voor hun webcam zouden moeten gaan zitten.’
Informaticus Michel Portier waarschuwt dat juist volwassenen zich dan mogelijk moeten identificeren. Volgens hem verandert zo’n systeem ‘het open vrije internet naar een onbewezen effectieve door Big Tech en overheden gecontroleerd medium waar de regels met 1 druk op de knop kunnen veranderen.’ Hij wijst erop dat de technische infrastructuur daarna al aanwezig is.
Portier stelt verder dat voor iedere gebruiker een nieuwe drempel ontstaat. Daardoor kan ook de toegang tot informatie fundamenteel veranderen. Volgens hem krijgt dat gevolg in het politieke debat nog te weinig aandacht.





















































