Nederland stemt rechtser, maar krijgt nauwelijks rechtse burgemeesters: hoe zit het echt?
Bijna drie op de tien kiezers stemden bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 op PVV, JA21, FVD of BBB. Samen waren deze vier partijen aan de rechterzijde goed voor 29,8 procent van de stemmen en 46 Kamerzetels. Toch is van de huidige 342 Nederlandse burgemeesters niemand afkomstig uit een van deze partijen. Bij VVD en CDA is het beeld vrijwel omgekeerd: zij kregen samen iets meer dan 26 procent van de stemmen, maar leveren met 195 burgemeesters bijna 57 procent van alle burgemeesters in Nederland. Het verschil tussen de politieke voorkeur van een aanzienlijk deel van de kiezers en de partijachtergrond van de mensen met een ambtsketen is daarmee groot. In dit artikel zetten we op een rij hoe die verhouding zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld en hoe groot de kloof is tussen de partijen waarop rechts Nederland stemt en de partijen die de burgemeestersposten in het land bezetten.
Daarbij is een belangrijke nuance nodig. Een burgemeester zit er niet namens een politieke partij. Van iemand die eenmaal burgemeester is, wordt juist verwacht dat hij of zij boven de partijpolitiek staat en de hele gemeente vertegenwoordigt. Tock kan de partijideologische kleur uiteraard doorschermen in de belangrijke afwegingen die een burgemeester maakt.
