De Europese verordening werd in juni 2024 aangenomen, nadat de Oostenrijkse milieuminister Leonore Gewessler tegen de lijn van haar eigen regering stemde. De Tweede Kamer had juist een motie aangenomen om tegen de natuurwet te stemmen. Inmiddels ligt de Nederlandse Uitvoeringswet Natuurherstelverordening ter consultatie en moet Nederland begin september een ontwerp-Natuurplan bij Brussel indienen.

Bouwers vrezen nieuwe beperkingen
NEPROM, de vereniging van projectontwikkelaars, vindt dat nog veel onduidelijk is. De organisatie vraagt zich af welke gevolgen de wet straks heeft voor woningbouw. 'Hoe ver die invloed kan reiken, is nog niet duidelijk', schrijft NEPROM. Ook waarschuwt de organisatie: 'De ervaringen met stikstof en waterkwaliteit laten zien hoe problematisch het wordt wanneer pas laat duidelijk wordt welke eisen aan projecten worden gesteld.'

Bouwend Nederland richt zijn kritiek vooral op het nieuwe begrip 'natuurherstelverordeningsactiviteit'. Daarmee kunnen regels niet alleen gelden voor activiteiten binnen het Natuurnetwerk Nederland, maar mogelijk ook voor activiteiten daarbuiten die gevolgen hebben voor natuurgebieden. Volgens Bouwend Nederland wordt daarmee 'met dit kapstokartikel een blanco cheque met negatief saldo uitgeschreven voor burgers en ondernemers in en om NNN-gebieden'.

De bouwsector vreest dat bedrijven straks moeten aantonen dat hun projecten geen significante verslechtering van natuur veroorzaken. Dat kan volgens de belangenvereniging grote gevolgen krijgen. 'In dat geval zal Nederland verder op slot gaan, onder andere door de interpretatie van het begrip 'significant' in Nederlandse rechtspraak en door bestuursorganen.'

Ook boeren waarschuwen
LTO vindt dat het kabinet eerst duidelijk moet maken welke natuurdoelen met bestaand beleid al worden gehaald. Pas daarna zouden volgens de organisatie nieuwe juridische beperkingen moeten worden overwogen. LTO noemt het nieuwe juridische begrip 'een potentiële toegangspoort voor verdere doorwerking van natuurregels naar reguliere economische en maatschappelijke activiteiten'.

Ook de overheid zelf houdt rekening met juridische risico's. Als het vereiste natuurherstel uitblijft, kunnen belanghebbenden naar de bestuursrechter stappen. In het meest ongunstige geval kan een rechter strengere toetsing afdwingen voor activiteiten die invloed hebben op de natuurdoelen. Het kabinet erkent zelf het mogelijke gevolg: 'Dit zou vele plannen en projecten kunnen hinderen.'