Rojas werkt al 22 jaar bij het Openbaar Ministerie in Ceuta en maakte ook de migratiecrisis van 2021 mee. De huidige situatie is volgens haar echter van een andere orde. „Ik durf te zeggen dat we voor een ongekende situatie staan”, zegt zij over de druk op de stad. De grote instroom heeft volgens haar „geleid tot de instorting van het merendeel van onze systemen”.

‘Exponentiële toename’
Het zwaarste deel van haar waarschuwing gaat over seksueel geweld. Op de vraag of het Openbaar Ministerie een duidelijke stijging ziet, antwoordt Rojas bevestigend. „Sinds deze massale binnenkomst van mensen is er inderdaad sprake geweest van een exponentiële toename van deze misdrijven.”

Volgens haar zijn er veel dossiers rond seksueel geweld. Het gaat daarbij vaak om kwetsbare slachtoffers. „Het Openbaar Ministerie maakt zich bijzonder zorgen om de slachtoffers. Het gaat vooral om minderjarige slachtoffers en slachtoffers die extra kwetsbaar zijn vanwege hun onregelmatige verblijfsstatus op dit grondgebied.”

Rojas zegt bovendien dat het werkelijke aantal slachtoffers hoger kan liggen. Een deel zou uit angst of vanwege de onzekere verblijfssituatie geen aangifte doen. In totaal zijn volgens haar 23 aangiften wegens seksuele agressie geregistreerd in de besproken periode. „Dat betekent bijna één procedure wegens seksuele agressie per dag.”

Ook gewelddadige berovingen
De problemen blijven volgens de hoofdaanklager niet beperkt tot seksuele delicten. Zij spreekt ook van een stijging van gewelddadige berovingen. „Er is een piek geweest in criminaliteit, waaronder seksuele geweldsdelicten en gewelddadige berovingen.”

Rojas legt daarbij zelf een verband met de recente massale toestroom. Dat is haar beoordeling als hoofdaanklager; uit de aangeleverde cijfers blijkt niet welk aandeel van alle verdachten migrant is of hoe de totale criminaliteit zich exact verhoudt tot eerdere jaren.

Onder de nieuw aangekomen migranten bevinden zich volgens haar niet alleen volwassen mannen. Ze wijst ook op kinderen. „Er is een groep die wel degelijk jong is, tussen de 10 en 11 jaar. Er zijn ook meisjes, maar ik durf niet te zeggen hoeveel precies.”

Opvang onder zware druk
Ook buiten het strafrecht loopt de druk in Ceuta op. Bij opvanglocaties ontstonden de afgelopen dagen lange rijen omdat niet voor iedereen direct een plek beschikbaar was.

Migranten die geen opvang vinden, zoeken volgens lokale berichtgeving onderdak in geïmproviseerde tenten, hutten en leegstaande gebouwen. Ook verschillende schoolgebouwen zouden tijdens de zomervakantie zijn betreden.

Bij een kinderdagverblijf werden volgens een ouder matrassen, tassen, schoenen en andere tekenen van overnachtingen aangetroffen. Het gebouw moet later deze maand weer voor kinderen worden gebruikt. De situatie voedt daarmee niet alleen zorgen over criminaliteit, maar ook over opvangcapaciteit, openbare orde en de druk op lokale voorzieningen.

Rojas wil minderjarigen naar vasteland
Volgens Rojas kan Ceuta de huidige druk niet alleen dragen. Een belangrijke oplossing ligt volgens haar bij het overbrengen van alleenstaande minderjarigen naar het Spaanse vasteland.

De autonome stad heeft ongeveer 80.000 inwoners en ligt aan de Noord-Afrikaanse kust, omringd door Marokko. Daardoor vormt Ceuta al jaren een van de belangrijkste toegangspoorten tot de Europese Unie vanuit Afrika. 

Rojas maakte eerdere pieken in migratie zelf mee. Toch noemt zij de huidige situatie „onvergelijkbaar” met wat zij eerder zag. Haar waarschuwing is daarmee niet alleen gericht op de opvang. Volgens de hoofdaanklager staat inmiddels ook het justitiële systeem onder grote druk.