De vragen zijn ingediend door PVV-raadsleden Fabian van der Tang en Stefan Smits. Zij willen vooral weten waarom de situatie nu anders lijkt dan enkele maanden geleden. Op 28 mei meldde het college volgens de fractie nog geen problemen te ondervinden bij het innen van de eigen bijdrage van Oekraïense ontheemden. Nu vraagt de PVV of toen al betalingsachterstanden bestonden en, zo ja, hoe groot die waren.

21 Oekraïners met betalingsachterstand
Werkende Oekraïners die in gemeentelijke opvang verblijven, moeten sinds juli 2024 zelf bijdragen aan hun verblijf. Vanaf augustus 2026 bedraagt die bijdrage maximaal 244,22 euro per volwassen persoon per maand voor exploitatiekosten. Op locaties waar maaltijden worden verstrekt, kan daar maximaal 260,97 euro per persoon bijkomen. Voor een gezin met twee volwassenen kan de totale bijdrage daardoor oplopen tot 1.010,38 euro per maand. 

Volgens de schriftelijke vragen zijn er in Zoetermeer inmiddels 21 Oekraïners met een betalingsachterstand. De PVV wil het totale openstaande bedrag weten, evenals het gemiddelde en de hoogste individuele achterstand.

“Wie een verplichte eigen bijdrage moet betalen, moet die verplichting ook nakomen. Elke
andere Zoetermeerder krijgt bij het niet nakomen van een betalingsverplichting uiteindelijk
met invordering te maken,” stelt raadslid Fabian van der Tang in een persbericht.

Ook vraagt de fractie waarom nog geen incassotraject is begonnen en of Oekraïners met een achterstand op dezelfde manier worden behandeld als andere inwoners die geld aan de gemeente verschuldigd zijn. Verder wil zij weten of schulden uiteindelijk kunnen worden kwijtgescholden en wie in dat geval voor de kosten opdraait.

De kwestie speelt tegen de achtergrond van een opvang die de gemeente de afgelopen jaren juist geld heeft overgehouden. Over 2025 boekte Zoetermeer volgens de gemeentelijke jaarstukken een voordeel van ongeveer 3,3 miljoen euro op de noodopvang van Oekraïners. Dat kwam onder meer doordat meer ontheemden werkten en daardoor minder leefgeld nodig hadden. 

Vragen over 660 incidenten
De PVV richt zich daarnaast op de veiligheid in en rond opvanglocaties. In de vragen wordt verwezen naar 660 incidenten, waaronder 578 overtredingen van huisregels.

Onduidelijk is nog welk deel daarvan op naam staat van alleenstaande minderjarige vreemdelingen, de zogenoemde AMV'ers. De fractie wil daarom weten hoeveel incidenten door deze groep zijn veroorzaakt en hoeveel jongeren na incidenten naar een andere locatie zijn overgeplaatst.

Ook vraagt zij wat er gebeurt wanneer één bewoner meerdere keren over de schreef gaat: blijft die persoon op dezelfde locatie of volgt overplaatsing?

De vragen volgen op eerdere zorgen over de veiligheid rond de asielopvang in Zoetermeer. In augustus 2025 raakten bij een geweldsincident bij een opvanglocatie zowel een bewoner als een politieagent gewond. Ook toen vroegen lokale partijen om meer inzicht in het aantal incidenten. 

Hoeveel woningen gaan naar statushouders?
Een derde onderwerp is de toch al krappe woningmarkt. De PVV wil weten hoeveel woningen die in 2026 zijn vrijgekomen naar statushouders zijn gegaan en welk percentage dat vormt van het totale woningaanbod voor Zoetermeerse woningzoekenden. Ook vraagt de partij hoeveel statushouders werken en hoeveel een uitkering ontvangen.

Die vraag is gevoelig omdat Zoetermeer al langer achterloopt op de wettelijke huisvestingstaakstelling. De provincie Zuid-Holland plaatste de gemeente begin 2026 op trede 4 van het bestuurlijk toezicht. Zoetermeer had nog een achterstand van 43 statushouders uit 2025 en moest in 2026 nog eens 225 vergunninghouders huisvesten. 

Tegelijk is de sociale woningmarkt zeer krap. De gemiddelde wachttijd voor reguliere woningzoekenden bedraagt volgens de gemeente ongeveer 8,2 jaar. Met woningcorporaties is afgesproken dat maximaal 30 procent van de vrijkomende sociale huurwoningen naar bijzondere doelgroepen gaat. Statushouders zijn daar één van; ook bijvoorbeeld dak- en thuislozen en mensen die uit jeugdzorg komen vallen eronder. 

Eind 2025 bleek dat 43 van de 737 verhuringen in Zoetermeer aan statushouders waren toegewezen, ongeveer 5,8 procent. Dat was volgens het college nog onvoldoende om aan de wettelijke taakstelling te voldoen. 

College moet antwoorden
De PVV vraagt het college om spoedige beantwoording. Daarmee moet onder meer duidelijk worden hoe hoog de betalingsachterstand van de 21 Oekraïners werkelijk is, waarom nog geen incasso is gestart, wie verantwoordelijk was voor de honderden incidenten en welk deel van de schaarse woningvoorraad dit jaar naar statushouders is gegaan.

Totdat die antwoorden er zijn, blijven met name het openstaande bedrag, de verdeling van de incidenten en het actuele aandeel woningen voor statushouders nog onbekend.