De nota is van half oktober. Na de besluitvorming over de begroting in augustus is er voor 2027 tot en met 2031 117 miljoen euro extra beschikbaar voor het onderdeel migratie en ontheemding, staat erin. Vanaf 2032 komt er elk jaar 30 miljoen euro bij.

Het geld gaat volgens de nota naar opvang van vluchtelingen uit Soedan en Syrië in hun eigen regio, naar het opzetten van terugkeerhubs en naar het aansluiten van zogenoemde migratiepartnerlanden op een proef met buitenlandse vakkrachten. De uitvoering loopt via VN-organisaties en internationale financiële instellingen zoals de Wereldbank.

Terugkeerhubs uit ontwikkelingsgeld
Terugkeerhubs zijn centra buiten de EU waar uitgeprocedeerde asielzoekers naartoe kunnen worden gebracht in afwachting van hun vertrek. In het bijbehorende bestedingsvoorstel staat een „reservering voor de totstandkoming van terugkeerhubs vanaf 2027”. Een bedrag of een land wordt niet genoemd.

Omdat het ontwikkelingsgeld is, moet de besteding passen binnen de internationale regels voor ontwikkelingshulp. De inzet voor de hubs kan daarom „ook andere thema’s dan migratie omvatten”, staat in het voorstel.

250 miljoen per jaar voor opvang
Het grootste deel van het voorstel gaat over opvang in de regio. Het programma Prospects, waarmee Nederland vluchtelingen en hun gastgemeenschappen steunt in onder meer Egypte, Ethiopië, Jordanië en Libanon, wordt in 2027 uitgebreid. Voor de jaren daarna staat in het voorstel „een vervolgprogrammering op Prospects van in totaal 250 mln. euro per jaar”.

Opvang in de regio is volgens het voorstel ook goedkoper. „Onderzoek wijst uit dat de kosten van opvang in Nederland namelijk vele malen hoger zijn dan de kosten van opvang in de regio van herkomst.” Daarnaast wordt de inzet in Syrië uitgebreid, met terugkeer van vluchtelingen als een van de doelen. Nederland gaf in oktober al 15 miljoen euro voor de wederopbouw van dat land.

Geen aparte beleidsbrief
De Tweede Kamer krijgt het voorstel met een korte brief. Een aparte beleidsbrief komt er volgens de nota niet, omdat de Kamer onlangs al uitgebreid is geïnformeerd: via een brief over internationale migratie van 28 september en een kabinetsreactie op een evaluatie van Prospects in juli.

Het geld is ook niet nieuw besloten. Het komt uit het coalitieakkoord en uit extra geld in de Miljoenennota 2027. Het bestedingsvoorstel is bedoeld om te laten zien dat de uitgaven doeltreffend en doelmatig zijn en hoe ze worden geëvalueerd. Voor elke bijdrage van meer dan 5 miljoen euro komt een externe evaluatie.

De eigen evaluatiedienst van Buitenlandse Zaken pleitte in juni nog voor „realistischere doelstellingen van migratiepartnerschappen, meer wederkerigheid en een strengere selectie en monitoring van projecten”, staat in het voorstel.

Waar de terugkeerhubs komen en wat ze kosten, is nog niet bekend.