‘Projecten liggen onnodig stil’
Volgens directeur Coen van Rooyen van WoningbouwersNL vormen bezwaarprocedures een groot obstakel. 'Het leeuwendeel van deze woningen zit vast in bezwaarprocedures. De bouwers staan klaar, de woningzoekenden wachten met smart, maar de projecten liggen stil. Dit is een systeemfout die we moeten oplossen.'

Van Rooyen stelt dat veel bezwaren inhoudelijk weinig voorstellen en vaak puur bedoeld zijn om financiële compensatie af te dwingen. 'Een enkeling kan de boel al vertragen, soms zelfs in de hoop op een financiële afkoopregeling. In Rotterdam eiste een man ruim 100.000 euro van een projectontwikkelaar als ‘schadevergoeding’ voor de bouw van een woontoren. Dit soort praktijken kost tijd, geld en maakt woningen onnodig duur. Uiteindelijk is het de koper die de rekening betaalt.'

Persoonlijke aansprakelijkheid voor bezwaarmakers
WoningbouwersNL wil dat mensen die moedwillig bouwprojecten blokkeren, persoonlijk aansprakelijk worden gesteld. Van Rooyen pleit voor een wetswijziging. 'Wie bezwaar maakt en een project probeert tegen te houden, maar uiteindelijk ongelijk krijgt, moet opdraaien voor de schade. Niet alleen die van de ontwikkelaar, maar ook die van de toekomstige bewoners.'

Daarnaast wil de brancheorganisatie een verbod op afkoopsommen die niet door de rechter zijn vastgesteld. 'Bezwaarmakers zien nu soms een verdienmodel in het vertragen van projecten. Dat kost hen niets, terwijl bouwers en woningkopers de rekening betalen.' Als er toch een schikking wordt getroffen, moet dat volgens WoningbouwersNL openbaar worden gemaakt.

‘Bezwaarprofiteurs niet meer welkom’
Van Rooyen hekelt de houding van sommige bezwaarmakers. 'Mensen verkondigen op feestjes trots dat ze bezwaar hebben aangetekend. Roep dan hard en op boze toon: bezwaarprofiteurs en procedeerparasieten zijn hier niet meer welkom.'

Dinsdag publiceert WoningbouwersNL de ‘Thermometer Koopwoningen’ voor dit voorjaar. Er is goed nieuws: vorig jaar werden 31.958 nieuwbouwwoningen verkocht, een stijging van 43 procent vergeleken met 2023. De woningmarkt blijft de komende jaren sterk, dankzij economische groei, stijgende lonen en dalende rente.

‘Regels overheid vormen grootste bedreiging’
Toch waarschuwt de brancheorganisatie voor overheidsbeleid dat de bouw afremt, zoals de eis dat twee derde van de nieuwe woningen betaalbaar moet zijn. 'Dit heeft geleid tot een stuwmeer van ongeveer veertigduizend wel vergunde, maar onverkochte woningen. Bouwkosten zijn sterk gestegen, terwijl opbrengsten dalen doordat veel projecten slechts voor een derde tegen vrije-marktprijzen mogen worden verkocht.'

Ook in Utrecht dreigt de bouw vast te lopen, waar de gemeente nog strengere eisen stelt. 'Het wordt alleen maar moeilijker om deze woningen te bouwen, omdat er geld bij moet. De kosten zijn hoger dan de uiteindelijke opbrengst aan huren. Het lijkt alsof bestuurders dit niet willen weten.'

De grootste ‘prop’ in de woningbouw bevindt zich volgens WoningbouwersNL in Amsterdam, waar beleggers wegtrekken, natuurregels projecten vertragen en bezwaarprocedures jarenlang aanslepen. 'We moeten deze blokkades wegnemen, anders blijft de woningmarkt vastzitten.'