Japan kent al één van de strengste migratiewetgeving ter wereld. Zo werden er in 2013 slechts zes asielaanvragen goedgekeurd. In 2022 keurde Japan slechts 5,3 procent van alle asielaanvragen goed. Ter vergelijking: in Nederland was dit 73 procent, bijna het hoogst in heel Europa. Desondanks halen Koerdische arbeidsmigranten in Japan soms negatief het nieuws met vechtpartijen, overlast en de vernieling van sjinto-altaren.

Die onvrede vertaalde zich vorige week naar de stembus. In de campagne voerden meerdere partijen een streng immigratiebeleid op als speerpunt. Daarbij vallen vooral nieuwe conservatieve partijen op, zoals Sanseito en de Japanse Conservatieve Partij.

‘Japan Eerst’ rukt op onder jongeren
De partij Sanseitō, opgericht in 2020, boekte dit weekend een flink winst bij de verkiezingen. De partij combineert een nationalistische koers met kritiek op globalisering en pleit voor het afschaffen van sociale voorzieningen voor buitenlanders. Buitenlandse werknemers zouden volgens Sanseito niet in de publieke sector mogen werken en moeten verplicht worden zich cultureel aan te passen.

De boodschap slaat aan, vooral onder jonge kiezers. De slogan van de partij – ‘Japan Eerst’ – doet sterk denken aan de Amerikaanse MAGA-campagne van Donald Trump. Bij de recente lokale verkiezingen in Tokio behaalde Sanseito uit het niets drie zetels. In de landelijke peilingen staat de partij inmiddels tweede.

Ook de Japanse Conservatieve Partij roept op tot een strenger beleid. De partijleider verklaarde onlangs: “Buitenlandse werknemers tonen geen respect voor onze cultuur en trekken zich niets aan van onze regels.” 

Middenpartijen verschuiven naar rechts
Niet alleen de nieuwkomers verscherpten vorige week hun toon. In de slotfase van de campagne namen ook gevestigde partijen steeds vaker afstand van het huidige immigratiebeleid. Zo zei Yuichiro Tamaki, leider van de centrumpartij Democratische Partij voor het Volk, in een virale campagnevideo: “Het belastinggeld dat wij Japanners betalen, moet besteed worden aan dingen die wij Japanners nodig hebben. Daarom zullen we de positieve discriminatie van immigranten herzien en uitbannen.”

Zelfs de regerende Liberaal-Democratische Partij (LDP) voerde campagne met de belofte om “het aantal illegale immigranten tot nul terug te brengen.” Daarmee probeerden zij de opmars van partijen als Sanseito te stuiten. Dit was tevergeefs: de regering verloor dit weekend haar meerderheid in het Hogerhuis.