De aanvraag voor het Bürgergeld (Duitse bijstandsuitkering) werd eind april 2025 ingediend. Begin juli kwam het positieve besluit. Volgens de officiële beschikking, die nieuwssite NIUS kon inzien, krijgt de familie B. tot eind 2025 elke maand een flink bedrag uitgekeerd.

Maar van dat bedrag gaat slechts 1.633 euro rechtstreeks naar het gezin. De rest – zo’n 5.100 euro – verdwijnt in de zakken van het gemeentelijke woonbedrijf “Fördern & Wohnen”, dat verantwoordelijk is voor het beheer van asielopvanglocaties in Hamburg.

Supermarkt, sportauto’s en sociale media
De familie behoort tot een grotere Afghaanse clan die in Hamburg en Berlijn actief is in de levensmiddelenhandel. Op sociale media profileert zoon Musawer B. zich met hashtags als “#rich” en “#Dubai” en poseert hij met dure sportwagens. Op videobeelden is te zien hoe hij in een loods werkt.

Vader Masoud B. verschijnt op Facebook als ondernemer en was onlangs nog op een voedingsbeurs in Istanbul. Toch ontvangt hij volgens NIUS een bijstandsuitkering en spreekt hij – ondanks jarenlange aanwezigheid in Duitsland – geen Duits.

Een telefoontje naar de supermarkt waar hij werkt bevestigt: “Ja, hij werkt hier.” Een gesprek met hem zelf is niet mogelijk, “want hij spreekt geen Duits.”

Heeft hij zijn werk opgegeven bij het jobcenter?
Of Masoud zijn werk in de supermarkt heeft gemeld bij de uitkeringsinstantie, is niet duidelijk. De lokale bijstandsinstantie beroept zich op privacyregels. Een woordvoerder zegt: “We nemen de bescherming van persoonsgegevens zeer serieus. Ongeautoriseerde openbaarmaking is niet toegestaan.”

Wel laat de overheidsinstantie weten de melding serieus te nemen en de zaak te zullen doorgeven aan de juiste afdeling, als het inderdaad om een van hun cliënten gaat.

In Duitsland mag iemand naast het Bürgergeld maximaal 100 euro per maand bijverdienen zonder dat dit invloed heeft op de uitkering. Alles daarboven wordt gedeeltelijk verrekend. Welke inkomsten de familie precies heeft opgegeven, blijft onduidelijk. De vrouw van Masoud volgt op dit moment een opleiding en ontvangt volgens de officiële documenten geen bijstand voor levensonderhoud.

5.100 euro per maand voor containerwoning
Een ander opvallend punt is de maandelijkse vergoeding voor huisvesting: 5.100 euro. Die gaat naar “Fördern & Wohnen”, een woningbedrijf dat volledig in handen is van de stad Hamburg. De organisatie beheert tientallen opvanglocaties en zegt zich te richten op “mensen met een moeilijke positie op de woningmarkt”.

Volgens het bedrijf gaat het niet om “huur” maar om “verblijfskosten”. Die omvatten naast het gebruik van woonruimte ook begeleiding door sociaal werkers, onderhoud, schoonmaak en coördinatie van vrijwilligers.

De familie B. woont in een van de containercomplexen die in 2016 werd geopend in een buitenwijk van Hamburg. Het terrein bestaat uit 25 modulaire gebouwen, goed voor ruim 600 bewoners. Elke containerwoning bevat drie tot vier kamers, een keuken en een badkamer. Ook is er een grote speeltuin aanwezig.

Of alle gezinsleden daadwerkelijk op het adres wonen, is niet te zeggen. Wel staan alle namen op het deurbelpaneel en voor de deur staat een auto met een parkeerboete op naam van Masoud B.

De zaak roept vragen op over het bredere systeem. In 2024 betaalden Duitse overheidsinstanties bijna 47 miljard euro aan uitkeringen uit. Meer dan 22 miljard euro daarvan ging naar mensen met een buitenlandse nationaliteit. Nooit eerder lag dat bedrag zo hoog.