Universitair docent wil ‘besmeurd’ monument bij dodenherdenking: 'Vijfde colonne'
Universitair docent Nadia Bouras heeft opgeroepen om het bekladde Nationaal Monument op de Dam niet schoon te maken voor de Nationale Dodenherdenking. Volgens haar had de herdenking moeten plaatsvinden met het beschadigde monument zichtbaar. Op BlueSky schreef zij: ‘Het zou van moed en realiteitszin hebben getuigd als de nationale herdenking was doorgegaan met een ‘besmeurd’ monument, als tastbare herinnering aan de belofte die politici stelselmatig naast zich neerleggen.’ Haar uitspraak zorgt direct voor ophef.
De oproep komt nadat het monument vlak voor de herdenking is beklad met rode verf en de tekst ‘genocide’. De actie vond plaats in de nacht voorafgaand aan 4 mei. Activisten van Palestine Action Amsterdam hebben de bekladding opgeëist. Zij zeggen dat dit bedoeld is ‘om de hypocrisie van de Herdenkingsdag op 4 mei aan de kaak te stellen’.
De timing maakt de situatie extra gevoelig. De Dam is de centrale plek van de jaarlijkse herdenking. Daar zijn onder meer de koning en koningin aanwezig. De bekladding leidde direct tot ingrijpen door hulpdiensten.
Bouras is assistent professor aan de Universiteit Leiden. Zij is historicus en gespecialiseerd in de geschiedenis van de Marokkaanse migratie.
Felle reacties op uitspraak en actie
Na de bekladding zijn schoonmakers begonnen met het herstellen van het monument. De politie onderzoekt wie verantwoordelijk zijn voor de actie. Ondertussen ontstond er een brede discussie over hoe met het monument moet worden omgegaan.
Op sociale media reageren mensen fel. Een gebruiker schrijft: ‘Dit land is totaal naar de knoppen.’ Anderen noemen de actie ‘Triest’ en ‘onacceptabel’. Daarmee groeit de kritiek op zowel de bekladding als de reacties daarop.
Ook opiniemaker Wierd Duk mengde zich in het debat. Hij reageerde op de woorden van Bouras met: ‘Zie hier de vijfde colonne in full display.’ Daarmee wordt de discussie verder aangescherpt.
Herdenking op beladen plek
De Nationale Dodenherdenking op 4 mei is een belangrijk moment in Nederland. Tijdens de plechtigheid worden slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en latere conflicten herdacht. Om 20.00 uur is het in het hele land twee minuten stil.
Het monument op de Dam speelt daarbij een centrale rol. Juist daarom wordt de bekladding door veel mensen als ernstig ervaren. Het is niet de eerste keer dat deze plek doelwit is van actievoerders. Eerder werden ook het monument en het Paleis op de Dam beklad.
Bij de recente actie is een video verspreid waarop te zien is hoe het monument met rode verf wordt besmeurd. Volgens de activisten was dat bedoeld als boodschap. Ondertussen wordt gewerkt aan herstel, zodat de herdenking kan doorgaan zoals gepland.
