De NPO en NOS spelen een grote rol in hoe jongeren leren kijken naar het conflict in Israël. Educatieve video’s en jeugdprogramma’s die bedoeld zijn om jongeren te informeren, blijken echter vaak onvolledig en misleidend te zijn. Uit de analyse blijkt dat dit materiaal cruciale feiten weglaat. Het rapport concludeert: 'Het blijkt dat dit materiaal regelmatig onjuiste informatie bevat en niet zelden informatie weglaat die essentieel is voor een volledig begrip van de situatie.' Het gevolg is dat jongeren volgens het rapport 'structureel het perspectief van Israël veronachtzamen'.

Noodzaak van het rapport
Volgens Maaike van Charante, een van de drijvende krachten achter het rapport, was het hoog tijd om dit probleem bloot te leggen. Zij vertelt NieuwRechts waarom het rapport belangrijk was om uit te geven. "Waar moeten Nederlandse jongeren betrouwbare informatie over Israël en de Palestijnen vinden?"

Volgens Van Charante moet het rapport bijdragen aan een verandering van de educatieve berichtgeving rondom Israël. "Op internetplatforms vinden ze vaak onversneden antisemitisme, en bij de aanbevolen media vinden ze misleidende informatie. Daarom schreven wij dit rapport over het educatieve videomateriaal van NOS en NTR om aan te tonen wat er misgaat. We hopen daarmee iets te veranderen."

Kwetsbare jongeren
Jongeren zijn extra vatbaar voor beïnvloeding. Hun emotionele ontwikkeling gaat sneller dan hun vermogen om kritisch te redeneren. Daardoor zijn ze gevoelig voor groepsdruk en de manier waarop media verhalen presenteren.

De overheid en scholen leggen veel nadruk op ‘mediawijsheid’. Campagnes moedigen jongeren aan om nepnieuws te controleren via betrouwbare bronnen zoals NOS en NPO. Maar juist daar gaat het mis, aldus het rapport.

'Jongeren die de raad van dergelijke overheidscampagnes en van hun docenten ter harte nemen, zullen eventuele onjuiste informatie die zij op internet tegenkomen dus checken bij de aanbevolen media.' Als diezelfde kanalen zelf eenzijdig zijn, krijgen jongeren een verkeerd beeld bevestigd.

Weglaten van feiten
Een groot probleem is het weglaten van cruciale informatie. Zo bracht het Jeugdjournaal op 12 januari 2024 uitgebreid verslag van Zuid-Afrika dat Israël van genocide beschuldigde. Maar een dag later, toen Israël zijn verweer gaf bij het Internationaal Gerechtshof, werd daar geen aandacht aan besteed. 'Het niet laten zien van de Israëlische argumenten is een duidelijk voorbeeld van weglating van feiten, waardoor de kijkers een vertekend beeld krijgen.'

Hetzelfde gebeurde bij raketaanvallen vanuit Gaza. Op 16 januari 2024 werden meer dan vijftig raketten afgevuurd op Israëlische dorpen. Toch meldde het Jeugdjournaal dit niet. Zo leek het alsof alleen Gaza werd getroffen door Israëlische aanvallen.

Hamas en propaganda
De verslaggeving gaat soms nog verder. In december 2023 verschenen zogenoemde burgerjournalisten uit Gaza in een NOS-uitzending. In werkelijkheid bleken dit Hamas-propagandisten, waarvan één zelfs openlijk juichte over de aanslag van 7 oktober.

Toch werden zij gepresenteerd als neutrale verslaggevers. Ook dodencijfers die door Hamas werden verspreid, werden zonder kritische kanttekeningen overgenomen. De BBC waarschuwt dat juist in oorlogstijd altijd duidelijk moet zijn waar cijfers vandaan komen. De NOS deed dat niet.

Het grotere effect
De gevolgen zijn groot. Jongeren krijgen steeds opnieuw een verhaal te horen waarin Israël wordt neergezet als agressor. Context of motieven komen nauwelijks aan bod. Het leed van Israëlische slachtoffers en de voortdurende dreiging van terreur blijven ook buiten beeld volgens het rapport.

'Het resultaat is dat Nederlandse jongeren geen onderbouwde mening kunnen vormen over het conflict in het Midden-Oosten. In plaats daarvan krijgen zij een dwingend narratief aangeleerd.' Dat leidt tot vijandigheid richting Israël en indirect richting Joden in Nederland. Meteen na 7 oktober namen de pesterijen tegen Joodse kinderen op scholen merkbaar toe.

Gebrek aan toezicht
Een andere zorg is dat er nauwelijks toezicht is op de kwaliteit van dit educatieve materiaal. School TV-filmpjes worden vaak één-op-één overgenomen van NOS of NPO Kennis. Pedagogen of jeugdpsychologen kijken er niet meer kritisch naar.

Het rapport stelt: 'Zoals uit dit rapport blijkt, is de kwaliteit van het besproken educatieve videomateriaal voor de jeugd over het Israëlisch-Palestijnse conflict onvoldoende. Het is volstrekt onduidelijk wat voor normen de producenten van dit materiaal hanteren, want zelfs hun eigen journalistieke normen worden structureel geschonden.'

Conclusie
De NPO en NOS presenteren jongeren geen neutrale feiten, maar sturen actief de beeldvorming. In plaats van echte mediawijsheid leren jongeren eenzijdige verhalen. Het rapport waarschuwt daarom voor de gevolgen. 'Jongeren zouden de feiten over Israël en de Palestijnen moeten leren zonder selectiviteit om een bepaald narratief te ondersteunen.'

Als dit niet verandert, groeit een generatie op met een vertekend beeld van Israël. Dat is gevaarlijk, niet alleen voor het debat over het Midden-Oosten, maar ook voor de veiligheid van Joden in Nederland.