Het voorstel lijkt op het Duitse studieleningsysteem BAföG. Wie snel werk vindt en integreert, zou minder hoeven terugbetalen. Wolfram zegt dat dit ‘een positieve prikkel zou creëren om snel te integreren’ en dat het de druk op Duitse belastingbetalers vermindert. Voor minderjarigen blijven uitkeringen zonder terugbetalingsplicht.

In 2024 kostte de bijstand, die ook wel 'burgergeld' wordt genoemd, 46,9 miljard euro. Bijna de helft van de vier miljoen ontvangers is buitenlander. Volgens de Federale Arbeidsdienst heeft 63 procent een migratieachtergrond. Ongeveer 30 procent van de ontvangers is vluchteling. 

Een alleenstaande volwassene krijgt 563 euro per maand, plus woon- en stookkosten. Asielzoekers krijgen minder, maar ook deze groep kostte in 2024 6,3 miljard euro.

Extra beloningen
Jendricke wil ruimhartige terugbetalingsvoordelen. Wie binnen een jaar werkt en een taaltoets haalt, zou de helft van de schuld kwijtgescholden krijgen. Ouders krijgen een bonus als hun kinderen afstuderen. ‘Het systeem wordt steeds disfunctioneler’, zegt Jendricke. Hij wil dat Berlijn ‘eindelijk’ ingrijpt.

Juridische drempels
Er zijn grote juridische obstakels. In 2022 oordeelde het Constitutioneel Hof dat het basisrecht op een menswaardig bestaan geldt voor iedereen in Duitsland, ongeacht nationaliteit.

De rechtse oppositiepartij AfD wil dat buitenlanders pas na tien jaar premiebetaling recht hebben op bijstand, en dan slechts voor één jaar. AfD-leider Alice Weidel zegt dat ‘alleen degenen die in het Duitse sociale systeem hebben betaald, mogen profiteren’.

Publieke discussie
Uit cijfers blijkt dat buitenlanders een groot deel van de bijstand krijgen. Volgens Bild ging bijna de helft van de 17,68 miljard euro aan huursubsidie in 2024 naar niet-Duitsers, terwijl zij slechts 15 procent van de bevolking vormen.

De Federale Arbeidsdienst promoot het 'burgergeld' actief bij migranten, met Engelstalige informatie op de website en foto’s van een jong stel, waaronder een vrouw met hoofddoek.