VN neemt resolutie aan over slavernij: weg naar herstelbetalingen verder geopend
De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft een resolutie aangenomen over de trans-Atlantische slavernij. Daarin wordt de slavernij van Afrikanen erkend als ‘de zwaarste misdaad tegen de menselijkheid’. Ook worden landen opgeroepen om geld te storten in een fonds voor herstelbetalingen. Het voorstel kwam van Ghana en kreeg brede steun. Toch waren er ook landen met kritiek op het voorstel en onthielden veel anderen, waaronder Nederland, zich van stemming.
In totaal stemden 123 landen voor de resolutie. De Verenigde Staten, Israël en Argentinië stemden als enige tegen. Landen binnen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk kozen ervoor zich te onthouden. De resolutie is niet juridisch bindend, maar heeft wel politieke betekenis.
Het voorstel roept landen op om excuses te overwegen en bij te dragen aan een fonds voor herstelbetalingen. Er wordt geen concreet bedrag genoemd. Sommige landen wijzen dit idee al langer af en stellen dat huidige generaties niet verantwoordelijk zijn voor historische gebeurtenissen.
Verdeelheid over herstelbetalingen
Voorstanders zien de resolutie als een stap richting erkenning en herstel. De Ghanese president John Mahama verklaarde: ‘Laat het worden vastgelegd dat toen de geschiedenis riep, wij deden wat juist was voor de herinnering aan de miljoenen die leden onder de vernedering van de slavenhandel en degenen die nog steeds lijden onder raciale discriminatie.’ Hij voegde toe: ‘De aanneming van deze resolutie dient als een waarborg tegen vergetelheid. Het daagt ook de blijvende littekens van slavernij uit.’
Ghana’s minister van Buitenlandse Zaken, Samuel Okudzeto Ablakwa, pleitte voor compensatie. ‘Wij eisen compensatie, en laat het duidelijk zijn, Afrikaanse leiders vragen geen geld voor zichzelf.’ Daarnaast stelde hij: ‘Wij willen gerechtigheid voor de slachtoffers en dat doelen worden ondersteund, educatieve en fondsprogramma’s, vaardigheidstrainingen’, meldt de BBC.
Tegelijk klinkt er stevige kritiek. De Amerikaanse ambassadeur bij de VN stelde dat zijn land ‘geen juridisch recht op herstelbetalingen erkent voor historische fouten die destijds niet illegaal waren volgens het internationaal recht’. Hij waarschuwde ook voor ‘het cynisch gebruik van historische fouten als drukmiddel om moderne middelen te herverdelen’.
Kritiek op inhoud en gevolgen
Ook andere landen uitten zorgen over de formulering van de resolutie. De Britse ambassadeur gaf aan dat het problematisch is om één historische gebeurtenis als zwaarder te bestempelen dan andere. ‘Geen enkele reeks wreedheden mag als meer of minder significant worden beschouwd dan een andere.’
Daarnaast bestaat er onduidelijkheid over wie recht zou hebben op eventuele compensatie. Critici wijzen op praktische en juridische problemen. De discussie raakt daarmee niet alleen het verleden, maar ook actuele politieke en financiële keuzes.
