Steunt de EU indirect de massaslachtingen in Soedan?
De Soedanese ambassadeur bij de EU slaat alarm. Europese wapens komen volgens hem in Soedan terecht en voeden daar oorlogsmisdaden. Hij richt zijn pijlen op de Verenigde Arabische Emiraten, die volgens onderzoek wapens doorleveren aan de gewelddadige milities van de Rapid Support Forces, meldt Politico. Rapid Support Forces wordt verder in verband gebracht met massamoorden en etnische zuivering op de Afrikaanse Foer-bevolking.
Abdelbagi Kabeir, die de internationaal erkende regering van Soedan vertegenwoordigt, zegt dat EU-landen moeten stoppen met wapenverkoop aan de Emiraten. Hij waarschuwt dat Europese landen zelf bijdragen aan misbruik. ‘De EU moet de morele afweging belangrijker vinden dan de handelsbalans’, zegt hij.
Soedan wordt al twee jaar verscheurd door strijd tussen het regeringsleger en de RSF. De VN spreken over een van de grootste humanitaire rampen ter wereld. Tienduizenden mensen zijn sinds 2023 gedood en miljoenen zitten zonder voedsel.
Onderzoek naar wapenleveringen
VN-experts onderzochten dit jaar de vermoedelijke wapenstroom vanuit de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) naar de RSF, aldus Reuters. Abu Dhabi ontkent dit. Toch volgden journalisten van France24 eerder munitie die in Bulgarije was gemaakt en via de Emiraten bij RSF-strijders belandde. Kabeir zegt dat de EU aan haar eigen waarden gebonden is en stelt: ‘Die wapens waren niet bedoeld voor gebruik door derden.’
Ook andere landen kwamen in beeld. Het Verenigd Koninkrijk erkende dat Britse uitrusting in Soedan is aangetroffen, aldus The Guardian. Amnesty International meldde vorig jaar dat RSF-voertuigen reden met Emirati-materiaal waarin Franse systemen zaten. Franse bedrijven bevestigden leveringen aan de Emiraten, maar benadrukten dat alles volgens de vergunningen is gebeurd.
Een functionaris van de Emiraten zegt dat Abu Dhabi ‘elke bewering categorisch verwerpt’ dat het steun levert aan een van de strijdende partijen. Volgens hem is er ‘geen onderbouwd bewijs’ voor betrokkenheid en werkt het land volgens internationale exportregels.
Diplomatieke spanning loopt op
Ondertussen zet de EU de samenwerking met de Emiraten voort. EU-Raadsvoorzitter António Costa noemde het land een ‘belangrijke en betrouwbare partner’. Toch vindt Kabeir dat de EU druk moet zetten op Abu Dhabi ‘om te stoppen met het sturen van wapens naar de RSF’.
De EU zegt zelf dat landen verplicht zijn export te weigeren als wapens worden gebruikt voor mensenrechtenschendingen of conflicten. Volgens Kabeir moet de EU meer doen. Hij wil dat sancties tegen het regeringsleger worden opgeheven, omdat die volgens hem de economie schaden.
Hij erkent wel dat het leger fouten maakt. ‘Het is waarschijnlijk dat een luchtaanval op een militaire basis enkele burgers heeft gedood. Dat kan gebeuren’, zegt hij. Maar hij vindt dat de RSF juist ‘opzettelijk burgers doelwit maakt’ en spreekt over ‘een campagne om het land te breken’.
Wreedheden in El Fasher
In de Soedanese stad El Fasher worden tegelijkertijd massamoorden gepleegd door de Rapid Support Forces. Satellietbeelden tonen stapels lichamen. Ziekenhuizen zijn aangevallen en vrouwen worden verkracht. De milities komen vooral uit Arabische gemeenschappen en richten hun geweld op de Afrikaanse Foer-bevolking. Volgens Genocide Watch gaat het om etnische zuiveringen op grote schaal. De organisatie zegt dat er ‘in vijf dagen evenveel doden zijn gevallen als in Gaza in twee jaar’. Onderzoekers melden duizenden tot tienduizenden doden sinds de RSF de stad innam. Jean Baptiste Gallopin van Human Rights Watch zegt: ‘Toen het beleg van El Fasher door de RSF begon, hebben we de internationale gemeenschap alert proberen te maken voor wat er stond te gebeuren.’
Toch gebeurde er niets, zegt Gallopin. ‘We hebben de ondertekenaars van de genocideconventie op hun plichten gewezen om actie te ondernemen. Maar er is niets gebeurd. Onze waarschuwingen zijn in de wind geslagen.’ Volgens hem volgt de RSF een vast patroon van wreedheden. In 2023, bij de verovering van Al-Junaynah, werden burgers vermoord, vrouwen verkracht en vluchtelingen aangevallen. ‘We hebben gedocumenteerd dat de RSF moorden op etnische basis uitvoeren in de nasleep van militaire overwinningen in Soedan. Strijders gebruiken daarbij raciale scheldwoorden en noemen hun slachtoffers slaven’, zegt hij.
Mensenrechtenonderzoeker Nathaniel Raymond ziet dezelfde trend. ‘Ik sprak op maandagochtend met een bron ter plekke; toen waren er 1.200 doden gevallen. Maandag aan het einde van de dag was de schatting 10.000.’ Hij noemt het geweld ‘moorden met de snelheid van de genocide van Rwanda’. Human Rights Watch onderzoekt of de massamoorden als genocide kunnen worden aangemerkt, maar internationale actie blijft uit.
Kamervragen SGP
SGP-fractievoorzitter Chris Stoffer heeft Kamervragen gesteld aan de minister van Buitenlandse Zaken over de snel verslechterende situatie in Soedan. Hij wil weten of de regering de rol van Soedanees goud in het conflict erkent en welke stappen Nederland zet om in Dubai eerlijke handel te bevorderen.
Ook vraagt hij of het wapenexportbeleid richting de Verenigde Arabische Emiraten moet worden aangescherpt vanwege hun betrokkenheid bij de handel in goud en wapens. Stoffer vraagt daarnaast welke inzet Nederland meeneemt naar de komende EU-Raad Buitenlandse Zaken en of de rol van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) een obstakel vormt in onderhandelingen over een vrijhandelsakkoord.
Verder wil hij weten of extra financiering voor voedselzekerheid mogelijk is via organisaties die nog toegang hebben tot afgesloten gebieden, en of Nederland bereid is druk uit te oefenen op strijdende partijen SAF en RSF om humanitaire hulp toe te laten en alternatieve routes en veiligheidsmaatregelen te ondersteunen.
