Gasverbruik elektriciteitscentrales stijgt door onbetrouwbare stroom uit zon en wind
Elektriciteitscentrales hebben vorig jaar meer aardgas verbruikt dan in 2024. De belangrijkste reden is het opvangen van schommelingen in de productie van wind- en zonne-energie. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Gasunie, het staatsbedrijf dat verantwoordelijk is voor het transport en de opslag van aardgas.
In totaal transporteerde de Gasunie vorig jaar 63,4 miljard kubieke meter gas. Dat is 3,9 miljard kubieke meter meer dan een jaar eerder. Vooral tijdens koude en donkere winterdagen nam het gasverbruik toe. Op momenten dat zon en wind te weinig elektriciteit leveren, springen gascentrales bij om het net stabiel te houden. Volgens Gasunie Transport Services-directeur Jeroen Zanting is 2025 daarmee een uitzondering op de dalende trend van de afgelopen jaren. "Dat het gastransport vorig jaar is gestegen komt voornamelijk doordat elektriciteitscentrales meer gas hebben verbruikt, de gasvoorraad aan het begin van 2025 erg laag was en weer aangevuld moest worden, en er meer gas is vervoerd naar Duitsland.”
Gas vervult steeds vaker een noodrol binnen het energiesysteem. "Vergroening in de elektriciteitsindustrie is heel succesvol geweest, waardoor gas steeds vaker een balanceerrol heeft gekregen”, zegt Zanting tegen de NOS. "Gascentrales kunnen snel leveren en zijn daarom geschikt om de vraag naar stroom op onzekere dagen op te vangen, al zal het aantal momenten dat gas ingezet wordt steeds beperkter worden.”
Waar vroeger vrijwel alle elektriciteit uit kolen- en gascentrales kwam, is het aandeel hernieuwbare energie sterk gegroeid. Volgens Olof van der Gaag van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie is inmiddels meer dan de helft van de stroomproductie groen. "Gas blijft onmisbaar, maar tegelijkertijd gebruikt Nederland inmiddels voor meer dan de helft stroom uit hernieuwbare bronnen”, zegt hij. "Een recordhoeveelheid ten opzichte van voorgaande jaren."
Die groei brengt echter nieuwe kwetsbaarheden met zich mee. "Nederland draait steeds vaker op zon en wind, maar die kun je niet zomaar aan- en uitzetten. Een betrouwbaar vangnet blijft daarom cruciaal", aldus Van der Gaag. Dat vangnet bestaat voorlopig nog grotendeels uit gas- en kolencentrales. Alternatieven zoals biomassa, groene waterstof en kernenergie worden genoemd, maar zijn niet direct overal inzetbaar. „Biomassa is al ver ontwikkeld, dus op korte termijn is dit het voornaamste duurzame vangnet.”
Opvallend is ook de groei van vloeibaar aardgas. Voor het eerst importeerde Nederland vorig jaar meer lng per schip dan aardgas via pijpleidingen. De import van lng steeg met meer dan 25 procent. De Verenigde Staten waren daarbij de grootste leverancier.
