Aanleiding is een staatscommissie die voorstelt om permanente verblijfsvergunningen weer tijdelijk te maken. Het gaat om groepen als erkende vluchtelingen, quota-vluchtelingen en bepaalde gezinsleden. Volgens de commissie is permanent verblijf in de praktijk een eindstation geworden, in plaats van een tussenstap richting volwaardig burgerschap. Dat zou integratie ondermijnen en de samenhang in de samenleving verzwakken.

De regering wil daarom terug naar tijdelijke vergunningen, met herbeoordeling na verloop van tijd. Dat past in de bredere migratiekoers van de Tidö-regering, die inzet op minder instroom en strengere voorwaarden. 

Verzet uit de migratiepraktijk
Het voorstel stuit op brede weerstand bij instanties die actief zijn rond asiel en migratie, meldt het nieuwsmedium Samnytt. Onder de tegenstanders bevinden zich de anti-discriminatie-ombudsman, de Zweedse kerk, Red de Kinderen, de Justitiekanselier, de Zweedse Stadsmissionen en de Vereniging van Zweedse Gemeenten en Regio’s.

Maar vooral een groep van bijna tachtig migratiejuristen roert zich. In een gezamenlijke opiniebijdrage stellen zij dat het voorstel onwettig is. “Wij behoren tot de leidende migratiejuristen van Zweden en willen daarom helder zijn: uitvoering van dit voorstel zou in strijd zijn met de wet,” schrijven zij.

Juridische bezwaren
Volgens de juristen mogen permanente verblijfsvergunningen alleen in zeer uitzonderlijke gevallen worden ingetrokken. Zij verwijzen naar de Zweedse grondwet, het EU-recht en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het met terugwerkende kracht aanpassen van rechten zou, zo stellen zij, het vertrouwen in de rechtsstaat aantasten.

Een van de ondertekenaars is migratierechtsexpert Madelaine Seidlitz. De groep noemt het voorstel “dom” en waarschuwt voor “concrete schendingen van mensenrechten” die zouden leiden tot succesvolle procedures tegen Zweden bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en het Hof van Justitie van de EU.

In de tekst staat: “Samengevat zou dit voorstel het vertrouwen in de rechtsorde ondermijnen, tegen enorme kosten voor zowel de staat als individuen, zonder duidelijke voordelen voor wie dan ook.”

Financieel belang
Opvallend is dat de juristen nauwelijks ingaan op de politieke context waarin het voorstel is ontstaan. De afgelopen jaren is de asielinstroom in Zweden hoog gebleven en zijn de kosten voor opvang, procedures en rechtsbijstand fors opgelopen. Juist in die langdurige en complexe asielprocedures speelt de migratieadvocatuur een centrale rol.

De huidige regering stelt dat eerdere kabinetten het probleem te lang hebben laten liggen. Volgens haar zijn stevige maatregelen nodig om grip te krijgen op migratie en integratie. Tegenstanders daarentegen pleiten openlijk voor het behoud van de bestaande praktijk.