De gemeente Hardenberg besloot eerder dat de opvanglocatie gesloten moest worden. Toen het COA dat besluit niet opvolgde, werd via de rechter een dwangsom opgelegd. Die bedraagt 55.000 euro per dag zolang de locatie open blijft.

Volgens recente informatie verblijven er nog altijd ongeveer 280 asielzoekers in het pand. Slechts één persoon zou inmiddels zijn overgeplaatst. Daarmee blijft de situatie voorlopig ongewijzigd en loopt het bedrag dagelijks verder op.

De maximale dwangsom is vastgesteld op 4,95 miljoen euro. Als de huidige situatie voortduurt, kan dat plafond binnen enkele maanden worden bereikt. 

Kosten lopen op, discussie over verantwoordelijkheid
De oplopende dwangsom zorgt voor politieke en maatschappelijke discussie. De kosten worden uiteindelijk gedragen door de overheid en daarmee indirect door de belastingbetaler. Tegelijk staat het COA voor de taak om opvangplekken beschikbaar te houden in een periode van aanhoudende druk op het asielsysteem.

De kwestie in Hardenberg laat zien hoe ingewikkeld de uitvoering van het asielbeleid kan zijn. Lokale besluiten, juridische procedures en landelijke opvangverplichtingen lopen door elkaar heen. Dat leidt in de praktijk tot situaties waarin regels botsen en kosten oplopen.

Breder probleem: druk op opvangcapaciteit
De situatie in Hardenberg staat niet op zichzelf. Ook op andere plekken in Nederland staat de opvangcapaciteit onder druk. Zo wordt in het aanmeldcentrum in Ter Apel regelmatig het afgesproken maximumaantal opvangplekken overschreden.

Voor die locatie gold eveneens een dwangsom, maar die is inmiddels vervallen omdat het maximale bedrag van 5 miljoen euro al is bereikt. Daardoor ontbreekt daar momenteel een financiële prikkel om binnen de afgesproken grenzen te blijven.