Volgens het IOC is de maatregel bedoeld om de sport eerlijk te houden. In een verklaring stelt de organisatie dat het beleid ‘eerlijkheid, veiligheid en integriteit in de vrouwencategorie beschermt’. De regel geldt alleen voor topsport en niet voor recreatieve sportprogramma’s. Daarmee maakt het IOC een duidelijke scheiding tussen elite en breedtesport.

De toegang tot vrouwensport wordt voortaan bepaald op basis van biologische kenmerken. Daarbij wordt gekeken naar het zogeheten SRY-gen. Volgens het IOC is dit ‘vast gedurende het leven en een zeer nauwkeurig bewijs dat een atleet mannelijke geslachtsontwikkeling heeft doorgemaakt’. Daarmee wil de organisatie duidelijkheid scheppen na jaren van discussie.

Keerpunt na jaren discussie
De beslissing betekent een duidelijke koerswijziging. Eerder waren de regels per sport verschillend en leidde dat tot controverse. IOC-voorzitter Kirsty Coventry gaf aan dat er behoefte was aan één duidelijke lijn. Volgens haar kunnen kleine verschillen al doorslaggevend zijn. ‘Dus het is absoluut duidelijk dat het niet eerlijk zou zijn voor biologische mannen om in de vrouwencategorie te concurreren. Daarnaast zou het in sommige sporten simpelweg niet veilig zijn.’

De discussie speelt al langer binnen de sportwereld. Verschillende internationale bonden hadden eerder al beperkingen ingevoerd. Zo namen atletiek, zwemmen en wielrennen al maatregelen vóór de Spelen van Parijs. De nieuwe IOC-regel maakt daar nu een algemene norm van.

Volgens het IOC hebben mannen fysieke voordelen die blijven bestaan. In documenten wordt gewezen op hormonale verschillen. Zo staat er: ‘Mannen ervaren drie significante testosteronpieken: in de baarmoeder, in de mini-puberteit van de kindertijd en vanaf de adolescentie tot in de volwassenheid.’ Dat leidt volgens de organisatie tot blijvende voordelen.

Voorbeeld uit bokswereld voedt debat
De discussie werd eerder aangewakkerd door de Algerijnse bokser Imane Khelif. Zij bevestigde dat zij het SRY-gen bezit. In een interview zei de bokser: ‘Ja, en dat is natuurlijk.’ Tegelijk benadrukte zij dat zij geen transgender is. ‘Ik ben geen trans. Ik ben een meisje. Ik ben als meisje opgevoed, ik ben als meisje opgegroeid en de mensen in mijn dorp hebben mij altijd als meisje gekend.’

Khelif verklaarde ook dat zij hormonale behandelingen heeft ondergaan. ‘Ik heb vrouwelijke hormonen. En wat mensen niet weten, is dat ik hormonale behandelingen heb genomen om mijn testosteronniveau te verlagen voor wedstrijden.’ Daarmee probeerde zij te voldoen aan eerdere regels.

Het IOC ziet de nieuwe maatregel als noodzakelijk. De organisatie stelt dat het gaat om bescherming van sporters. Zeker in sporten zoals boksen kunnen fysieke verschillen volgens hen risico’s opleveren.