Jihadisten doden tientallen christenen in Congo

In het oosten van de Democratische Republiek Congo zijn opnieuw zeker 24 christenen gedood bij een aanval van de Allied Democratic Forces. De aanval vond plaats in de nacht van 2 juni in het dorp Mbau, op ongeveer twintig kilometer van de stad Beni. Onder de slachtoffers zouden ook een plaatselijke voorganger en zijn vrouw zijn.
De slachtpartij volgt kort op een andere aanval in dezelfde regio. Op 30 mei werden in het dorp Ngadi al vijftien mensen gedood. Dat dorp ligt op ongeveer vijftien kilometer van Mbau. In minder dan een week tijd vielen daardoor meer dan veertig doden door geweld van de ADF.
De aanvallen vergroten de zorgen over de veiligheid in Noord-Kivu. De regio staat onder bescherming van het Congolese leger, met steun van het Ugandese leger en VN-vredesmacht MONUSCO. Toch blijven gewapende groepen toeslaan. Voor inwoners roept dat een pijnlijke vraag op: hoe kunnen militanten steeds opnieuw dorpen aanvallen in gebieden waar al veel veiligheidstroepen aanwezig zijn?
“Dit is niet normaal”
De Congolese politiek analist en filosoof Edgar Mateso noemt de situatie zeer zorgelijk. Volgens hem laat de herhaling van de aanvallen zien dat de huidige veiligheidsaanpak tekortschiet.
“Het is niet normaal dat de vijand twee keer in hetzelfde gebied kan opereren zonder te worden gestopt, terwijl het gebied volledig onder controle staat van het reguliere leger, gesteund door de UPDF en MONUSCO-vredestroepen”, zegt hij.
Volgens Mateso moeten de autoriteiten in Kinshasa hun aanpak van de ADF dringend herzien. Zonder grondige evaluatie van militaire operaties en veiligheidsbestuur zal de bevolking van Noord-Kivu volgens hem blijven lijden onder een conflict dat al veel te lang duurt.
Het uitschakelen van deze gewelddadige milities moet volgens hem niet langer worden gezien als een bijzaak. Het moet “niet langer worden beschouwd als een secundaire missie, maar als een van de hoogste prioriteiten van het land”.
Ontvoeringen en angst
De nieuwe aanvallen hebben niet alleen doden geëist. Volgens voorlopige berichten zijn ook meerdere burgers ontvoerd. Hun lot is onbekend. Naarmate de tijd verstrijkt, slinkt de hoop dat zij levend terugkeren.
Voor families in de omgeving van Beni betekent dit dat zij niet alleen rouwen om doden, maar ook zoeken naar vermiste familieleden. De angst voor nieuwe aanvallen blijft groot. Dorpen in Noord-Kivu leven al jaren onder dreiging van milities, plunderingen, ontvoeringen en nachtelijke aanvallen.
Een baptistenvoorganger uit Beni, Kasereka, zegt dat de christelijke gemeenschap uitgeput raakt door het voortdurende geweld.
“Voor christenen in Noord-Kivu zijn deze slachtpartijen opnieuw een herinnering aan de onveiligheid die de regio al jaren teistert en de missie die wij uitvoeren heeft gehinderd”, zegt hij.
ADF gelinkt aan Islamitische Staat
De ADF is een islamistische militie die al jaren actief is in het oosten van Congo. De groep heeft banden met Islamitische Staat en wordt ook wel aangeduid als Islamic State Central Africa Province, of ISCAP. Volgens mensenrechtenorganisaties richt de groep zich op burgers, kerken, ziekenhuizen en werkplaatsen.
De ADF wil volgens internationale waarnemers invloed uitbreiden, gebieden onder islamitische wetgeving brengen en niet-moslims bestrijden. Christenen zijn daarbij vaak doelwit. De militie wordt beschuldigd van moorden, ontvoeringen, gedwongen bekeringen, seksueel geweld en gedwongen huwelijken.
In een eerder rapport werd de leider van de ADF, Musa Baluku, beschreven als iemand die openlijk zijn afkeer van niet-moslims uitspreekt. Hij zou hebben gezegd: “Alleen moslims zijn de echte levende mensen; alle niet-moslims zijn lijken … wie geen moslim is, is gelijk aan een dood lichaam.”
Volgens de christelijke mensenrechtenorganisatie International Christian Concern heeft de ADF sinds Kerstmis 2024 geclaimd meer dan 700 christenen te hebben gedood. Dat aantal is niet onafhankelijk bevestigd, maar de reeks aanvallen in Noord-Kivu en Ituri laat zien hoe groot de dreiging blijft.
Jarenlange vervolging
De Democratische Republiek Congo is overwegend christelijk. Toch is juist het oosten van het land al jaren een van de gevaarlijkste gebieden voor christenen in Afrika. Volgens het Institute for International Religious Freedom werden tussen 1 juli 2024 en 1 juli 2025 bijna 400 christenen in Congo vermoord. Ook dat cijfer geeft volgens waarnemers slechts een deel van het werkelijke geweld weer.
De ADF is niet de enige gewapende groep die de regio ontwricht. Ook de M23-rebellenbeweging speelt een grote rol in de instabiliteit. M23 is anders dan de ADF niet islamistisch gemotiveerd, maar komt voort uit etnische en politieke spanningen. De beweging zegt de belangen van Tutsi’s te verdedigen en wordt door veel waarnemers in verband gebracht met steun vanuit Rwanda.
In januari 2025 nam M23 de stad Goma in, de hoofdstad van Noord-Kivu. In februari volgde Bukavu, de hoofdstad van Zuid-Kivu. Door het geweld van zowel ADF als M23 zijn miljoenen mensen op de vlucht geslagen.
Kampen ook niet veilig
Veel ontheemde christenen leven in kampen binnen Congo. Die kampen zijn vaak slecht beveiligd en kampen met tekorten aan voedsel, schoon water en medische zorg. Ook daar zijn mensen niet altijd veilig. Milities vallen regelmatig burgers aan, ook buiten de dorpen waar zij oorspronkelijk vandaan kwamen.
Volgens Amnesty International ontvoert en doodt de ADF burgers met grote regelmaat. Ook zouden vrouwen en meisjes als seksslavinnen worden misbruikt in Noord-Kivu en Ituri. Vrouwen worden volgens de organisatie gedwongen tot huwelijken met ADF-leden. Wie weigert, loopt het risico te worden gedood.
De groep viel eerder ook medische centra en kerken aan. In november 2025 kwamen tijdens een week van geweld in Lubero 89 mensen om, onder wie twintig vrouwen en een onbekend aantal kinderen. In Byambwe vielen ADF-strijders een medisch centrum binnen en doodden zij achttien patiënten in hun bedden.






















































