De partijen hebben schriftelijke vragen gesteld aan het college van burgemeester en wethouders die zijn ingezien door NieuwRechts. Aanleiding is onder meer een artikel van Het Parool over gewelddadige winkeldiefstallen, berovingen en bedreigingen in de Amsterdamse binnenstad. Vugts schreef dat ambtenaren de redactie verweten dat het artikel 'rechts in de kaart' zou spelen.

Kritiek na artikel over overlast
Het Parool schreef over jonge asielzoekers en arbeidsmigranten die volgens winkeliers, beveiligers, politie en stadsdeel Centrum betrokken zouden zijn bij steeds gewelddadiger incidenten. Vugts meldde dat de redactie sprak met meerdere betrokkenen en ook foto’s en filmpjes van incidenten zag. Daarbij ging het volgens hem onder meer om bedreigingen, mishandelingen en wapens.

De kritiek op de publicatie stuitte Vugts tegen de borst. In zijn column schreef hij: 'Met zo’n artikel speel je rechts in de kaart! Daar gingen we weer. Zucht'. Volgens hem mag de angst dat rechtse partijen met feiten aan de haal gaan geen reden zijn om die feiten te verzwijgen.

De raadsvragen gaan ook over winkeliers. Vugts stelde dat winkeliers door ambtenaren zouden zijn aangespoord om minder luid te klagen over overlast en schade. JA21, VVD en CDA vragen het college of dit klopt, op wiens initiatief dat gebeurde en welke instructies daarbij zijn gegeven.

Telefoontje na kritisch verslag
Het tweede incident gaat over een artikel van Oost-Online.nl. Journalist Arie Martijn Schenk deed verslag van de Cruyff Street League in Amsterdam-Oost. Hij beschreef een grimmige sfeer, chaos rond het veld, scheldpartijen en kinderen die huilend vertrokken.

Schenk legde zijn stuk voor aan de organisator. Daarna kreeg hij naar eigen zeggen geen inhoudelijke reactie, maar een telefoontje van een ambtenaar van de gemeente Amsterdam. In dat gesprek zei de ambtenaar volgens de opname: 'Sinds wanneer gaat Oost-Online.nl dreigen. Waar wij als gemeente onderdeel van zijn?'

Toen Schenk zei dat hij journalist is, reageerde de ambtenaar volgens het verslag kortaf. 'Ja, dat maakt niet uit', zou hij hebben gezegd. Ook klonk volgens de opname de zin: 'Jij gaat lopen dreigen naar één van de partners van de gemeente Amsterdam.'

Vragen over cultuur binnen gemeente
JA21, VVD en CDA willen weten of het college de incidenten herkent en om wat voor ambtenaren het gaat. Ook vragen zij of het college dergelijk optreden gepast vindt. De partijen willen daarnaast weten welke richtlijnen gelden voor contacten tussen ambtenaren en journalisten. De vragen moeten binnen maximaal zes weken worden beantwoord.

De fracties stellen dat ambtenaren zich nooit mogen bemoeien met de inhoud van journalistieke berichtgeving. Ook mogen zij volgens de partijen geen journalisten intimideren of winkeliers ontmoedigen om problemen te melden. Zij vragen of er sprake is van een cultuur waarin ambtenaren proberen om berichtgeving over integratie en criminaliteit te temperen uit angst om rechts te voeden.

Verder willen de partijen weten of het college onderzoek heeft ingesteld. Ook vragen zij welke disciplinaire maatregelen mogelijk zijn als ambtenaren journalisten actief beïnvloeden of intimideren. Daarbij vragen zij expliciet of dergelijk gedrag in beginsel tot ontslag kan leiden.

Persvrijheid centraal
De partijen plaatsen de kwestie in een bredere discussie over persvrijheid. Zij vragen het college hoe de vermeende druk op journalisten past binnen de Nederlandse rechtsstaat. Ook vragen zij of dit kan worden gezien als persbreidel.

De gemeente Amsterdam heeft in de kwestie rond Oost-Online.nl laten weten dat de melding bekend is. Een woordvoerder van stadsdeel Oost zei: 'Wij nemen de signalen serieus en onderzoeken zorgvuldig wat er is gebeurd'. Ook meldde de gemeente dat de mail van Schenk als klacht in behandeling is genomen.

Voor JA21, VVD en CDA is dat niet genoeg. Zij willen weten welke maatregelen het college neemt om herhaling te voorkomen. Ook vragen zij welk advies het college heeft voor journalisten die afhankelijk zijn van dezelfde ambtenaren voor toekomstige informatie.