Volgens ons hoeft het zo’n vaart helemaal niet te lopen, maar laten we eerst even een paar punten vaststellen: In de zomer van 2026 publiceerde ON! een online video-uitzending (uit de serie Let's Twist Again) waarin toenmalig hoofdredacteur Joost Niemöller en presentator Raisa Blommestijn historische citaten van Adolf Hitler bespraken. Dit leidde tot enorme maatschappelijke en politieke ophef wegens vermeende Hitler-verheerlijking. Het Commissariaat voor de Media liet daarop weten dat de rechtse omroep “niet meer voldoet aan de wettelijke eisen” om onderdeel uit te maken van het publieke omroepbestel. Hoofdcommissaris voor de Media is momenteel Amma Asante, die eerder een prominente rol speelde in het extreemlinkse rariteitenkabinet van de tragisch eindigende politieke partij BIJ1.

In de Tweede Kamer eist nu een brede meerderheid (PRO, VVD, CDA en D66) dat ON! uit het publieke bestel wordt gezet. Minister van Media Rianne Letschert heeft al aangekondigd dat zij op zeer korte termijn (direct na het weekend) een definitief besluit over de omroepstatus bekend zal maken. Haagse bronnen melden dat het vrijwel zeker is dat de omroep zijn licentie verliest.

Politiek en ‘onafhankelijkheid’
Het is op zichzelf al buitengewoon merkwaardig dat de Nederlandse politiek, die zelf over de volle breedte normeert dat “de Publieke Omroep journalistiek volledig onafhankelijk” moet kunnen opereren, zich zo nadrukkelijk met diezelfde NPO bemoeit. Dat vervolgens een Minister kan bepalen welke (leden-) omroep wel of niet aan het Hilversumse circus mag meedoen, is eveneens buitengewoon bedenkelijk. De politiek bevestigt nu eigenlijk zelf dat de Publieke Omroep niets meer of minder moet zijn dan het propaganda apparaat van de overheid. In tijden van maatschappelijke bedreigingen is dat gemakkelijk, maar in termen van het verlangen naar vrijheid van meningsuiting en ruimte voor tegendraadse meningsvorming, is dat desastreus.

Het specifieke programma waar de ophef over is ontstaan, is overigens helemaal niet op de televisie te zien geweest: het gaat hier om een online videoserie (een internetprogramma) waarin ON! de grenzen van goede smaak opzoekt en felle politieke beeldvorming produceert en die exclusief publiceerde via de eigen website en online kanalen zoals YouTube. Datzelfde doet b.v. ook Joop, wat onderdeel is van BNNVARA. Mediawetenschappers debatteren al langer over de vraag of de brede publieke waarden (zoals respect en het niet bijdragen aan polarisatie) door het Commissariaat voor de Media wel even streng worden getoetst bij linkse omroepen als bij rechtse omroepen.

De eerder genoemde politica Amma Assante lichtte haar ‘persoonlijke’ (!) standpunt toe bij het programma Nieuwsuur, waar zij werd geïnterviewd door Jeroen Wollaars die zich even eerder op het internetmedium Twitter (X) afvroeg: “Waarom werk ik onder dezelfde paraplu als mensen die serieus met Hitler in de hand bespreken of ‘de kosmopolitische elite wezenlijk vijandig staat tegenover het gewone gewortelde volk’. WTF". 

Het komt ons voor dat die uitzending van Nieuwsuur niet voldoet aan de journalistieke eisen die zijzelf stelt, laat staan dat hier sprake was van onafhankelijke journalistiek. De vooringenomenheid spatte namelijk van het scherm gedurende het gehele ‘interview’.

Wat kan wel… of niet?
De vraag of “iets wel kàn” is altijd lastig te beoordelen; het is een kwestie van smaak en daarover valt te ‘twisten’. Wij, de ondertekenaars van deze opinie, hebben de manier waarop prominente bestuurders van ON! de uitspraken van Adolf Hitler doornamen, ook met gemengde gevoelens bekeken. Of liever: met enig ongemak. Dat het opiniepanel niet op het idee kwam om het publiek  duidelijk te maken dat Hitler destijds met ‘ontwortelde elite’ in het bijzonder de Joodse burgers in geheel Europa op het oog had, is verschrikkelijk dom en getuigt van een stevig gebrek aan historische kennis. 

Maar het is in ons land kennelijk geen probleem om wekelijks op te roepen tot het vernietigen van de staat Israël. Men kan in Amsterdam gerust boodschappen doen in een voetbalshirt met daarop 7 October. Bewonderaars van Pol Pot (die een kwart van de Cambodjaanse bevolking vermoordde) ervaren geen noemenswaardige problemen of weerstand in hun functie van politicus, bestuurder of toezichthouder. Een T-shirt dragen met de beeltenis van Che Guevara of Fidel Castro levert geen hoon of arrestaties op en ook degenen die het IJzeren Gordijn een “historisch juiste beslissing” noemden, is in hun politieke carrière geen strobreed in de weg gelegd.

Er is kortom, opnieuw sprake van vooringenomenheid, van een hetze tegen alles wat maar enigszins naar conservatief-patriottisme neigt, want dat is rechts, “misschien wel extreemrechts”. We zijn in Nederland – met het gros van de publieke omroepen voorop – zó verschrikkelijk links geworden dat zelfs een middenpositie al als extreemrechts wordt beschouwd. 

Nederland moet gehoord worden
Omroep Ongehoord Nederland kan gerust in het bestel blijven. Wanneer zij over de schreef gaan, dan moet dat open, objectief en indringend worden besproken. Maar niet door de politiek en al evenmin door activisten die zich een plaats hebben weten te veroveren als commissaris of toezichthouder. Vanzelfsprekend moet de ON!-organisatie aangepakt en gestroomlijnd worden, maar niet als gevolg van een politiek of activistisch tribunaal. Indien wel, dan moeten we vaststellen dat het met de vrije meningsuiting buitengewoon pover is gesteld in ons land en wordt het hele omroepbestel een eenheidsworst om de publieke opinie te bespelen met partijpolitieke composities.

Heel Nederland moet immers gehoord kunnen worden, dus ook meningen en opvattingen die misschien niet direct voor de hand liggen, niet netjes zijn of die sommige bestuurders tegen de borst stuiten. 

Vrijheid brengt verplichtingen mee, niet alleen voor degenen die er gebruik van maken.