Het probleem draait om de marginale druk. Dat is het deel van een extra verdiende euro dat verdwijnt door belastingen en het verlies van toeslagen en heffingskortingen. Uit stukken bij het Belastingplan blijkt dat die druk in bepaalde situaties kan oplopen tot 80 of 90 procent. De overheid publiceert daarvoor aparte tabellen bij het Belastingplan.

Meer werken levert soms weinig op
Emeritus hoogleraar openbare financiën Flip de Kam is tegenover De Telegraaf kritisch op het beleid. ‘Iedereen wil meeblaten met de kudde verstandige mensen die zeggen dat arbeid lichter belast moet worden. Geen politicus durft daarop tegen te zijn’, zegt hij. Volgens hem gaan politieke keuzes vervolgens juist de andere kant op.

De Kam wijst erop dat veel mensen niet weten wat hun eigen marginale druk is. ‘Ze zeggen dat meer werken moet lonen, maar door die hoge belastingdruk is dat niet zo. Het is een dubbele moraal: je roept dat je iets goed gaat doen, maar je doet iets verkeerds.’ Vooral middeninkomens worden volgens hem geraakt wanneer toeslagen en fiscale kortingen verdwijnen naarmate het inkomen stijgt.

Hoogste tarief schuift op
In 2026 geldt het hoogste tarief van 49,5 procent voor belastbaar inkomen uit werk en woning boven 78.426 euro. Gradus waarschuwt dat de grens door beperkte inflatiecorrectie relatief steeds lager komt te liggen ten opzichte van de lonen. ‘Als je deze lijn doortrekt, vallen mensen met een inkomen van anderhalf keer modaal over twee jaar ook onder dit hoogste tarief.’

Volgens Gradus betekent dat dat beroepsgroepen met hogere middeninkomens het toptarief kunnen gaan betalen. ‘Dat betekent dat hoofdagenten, ervaren docenten en gespecialiseerde verpleegkundigen straks in Nederland het toptarief gaan betalen.’ De Kam ziet dezelfde ontwikkeling. ‘Je hoeft dit beleid nog maar twee of drie jaar voort te zetten en je zit op dat punt.’