Volgens een voormalige mensensmokkelaar, die met de NOS sprak, benaderen criminele netwerken sinds de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen weer actief migranten. De Democraten boekten vorige week grote overwinningen en veroverden de meerderheid in het Congres. Smokkelaars gebruiken die uitslag om de indruk te wekken dat de toegang tot de VS binnenkort gemakkelijker wordt.

Voor migranten kan dat een kostbare misrekening worden. Het Amerikaanse asielbeleid is namelijk niet veranderd. Wie illegaal de grens oversteekt, riskeert nog altijd arrestatie en uitzetting. De duizenden dollars die migranten soms aan smokkelaars betalen, krijgen ze dan niet terug.

Opnieuw duizenden kilometers onderweg
De nieuwe migrantenkaravaan begon haar reis in Honduras. Onderweg sloten mensen uit Guatemala, El Salvador en andere landen zich aan. Deze week vertrok de groep vanuit de Zuid-Mexicaanse stad Tapachula, vlak bij de grens met Guatemala. Onder de ongeveer 1.500 deelnemers bevinden zich ook gezinnen met jonge kinderen en baby's.

Veel migranten ontvluchten geweld, armoede en een gebrek aan werk. Anderen zitten al maanden vast in het zuiden van Mexico. De verkiezingsuitslag in de VS heeft bij hen nieuwe hoop gewekt, blijkt uit gesprekken van Reuters met deelnemers aan de karavaan.

De eerste bestemming is Mexico-Stad, ruim duizend kilometer verderop. Daar willen de migranten de regering om hulp vragen bij hun verdere reis naar de Amerikaanse grens. Dat zij gezamenlijk reizen, heeft ook een veiligheidsreden: grote groepen zijn onderweg minder kwetsbaar voor berovingen en ontvoeringen door criminele organisaties.

Trump dreigt met verdubbeling importheffingen
De hernieuwde migratiebeweging zorgt intussen voor spanningen tussen Washington en Mexico-Stad. Trump waarschuwde donderdag dat hij de Amerikaanse importheffingen op Mexicaanse producten onmiddellijk zal verdubbelen als Mexico de karavaan niet tegenhoudt. "Ze zullen niet worden toegelaten", schreef hij op sociale media. Ook kondigde hij aan dat er geen soepelere behandeling van migranten komt, meldt Reuters.

De Mexicaanse president Claudia Sheinbaum probeert de migranten ervan te overtuigen dat de Amerikaanse grens nog altijd grotendeels gesloten is voor mensen zonder geldige toelating. Haar regering biedt humanitaire hulp en mogelijkheden om tijdelijk in Mexico te verblijven of terug te keren naar het land van herkomst. Volgens Sheinbaum kiezen veel migranten voor terugkeer zodra zij horen hoe moeilijk het is de VS binnen te komen.

Voorlopig kan de karavaan haar tocht door Mexico voortzetten, al hielden de autoriteiten eerder deze week een kleinere groep bij de grens met Guatemala tegen. Daarmee staat Mexico voor een lastige afweging. Het land wil migranten humanitair opvangen, maar moet tegelijk voorkomen dat de relatie met Washington verder verslechtert.

Voor mensensmokkelaars biedt de onzekerheid intussen nieuwe mogelijkheden om geld te verdienen. De hoop op een politieke koerswijziging in Washington is bij veel migranten teruggekeerd, terwijl de strenge grensregels voorlopig gewoon van kracht blijven.