De uitkomst is opvallend in het sterk gepolariseerde Duitse politieke debat. De AfD wordt door politieke tegenstanders regelmatig bekritiseerd vanwege haar rechts-radicale standpunten. Toch geven juist haar aanhangers in deze peiling het minst vaak aan dat ze contact met andersdenkenden willen vermijden.

AfD-aanhang het minst geneigd tot uitsluiting
Onderzoeksbureau Infratest dimap vroeg deelnemers of ze het eens waren met de stelling: „Met mensen die politiek heel anders denken dan ik, wil ik zo min mogelijk te maken hebben.” Van de AfD-aanhangers onderschreef 19 procent die uitspraak. Een ruime meerderheid van 73 procent wees de stelling juist af.

Bij andere partijen liggen de verhoudingen anders. Van de CDU/CSU-aanhangers wil 33 procent het contact met politieke tegenstanders zoveel mogelijk beperken. Onder kiezers van de Groenen is dat 34 procent. Bij zowel de SPD als Die Linke loopt het aandeel op tot 35 procent.

Daarmee zeggen aanhangers van de SPD en Die Linke bijna twee keer zo vaak als AfD-sympathisanten dat zij liever weinig met politieke andersdenkenden te maken hebben.

Dat betekent niet automatisch dat AfD-kiezers op alle terreinen toleranter zijn. De onderzoekers hebben hier specifiek gevraagd naar de bereidheid om persoonlijk contact te houden met mensen die andere politieke opvattingen hebben. De uitkomst zegt niet rechtstreeks iets over de acceptatie van die opvattingen zelf.

Bijna een derde van de Duitsers mijdt andersdenkenden
Het onderzoek laat ook zien dat politieke verschillen voor veel Duitsers een grens vormen in hun persoonlijke contacten. Van alle ondervraagden wil 28 procent zo min mogelijk omgaan met mensen die heel anders over politiek denken.

Dat botst met een andere uitkomst van dezelfde enquête. Maar liefst 94 procent vindt het belangrijk dat mensen met verschillende politieke overtuigingen met elkaar in gesprek blijven. In de praktijk blijkt die bereidheid dus niet bij iedereen even groot.

De peiling maakt deel uit van het ARD-project Deine Meinung zählt! (Jouw mening telt). Infratest dimap ondervroeg in oktober 2.281 Duitstalige inwoners van Duitsland van zestien jaar en ouder. De gesprekken vonden telefonisch en online plaats.

Grote onvrede over Duitse democratie
De onderzoekers bekeken ook hoe Duitsers over hun democratie denken. Het vertrouwen in de democratie als bestuursvorm blijft groot: 87 procent vindt democratie een goede manier om een land te besturen.

Maar over de manier waarop het Duitse politieke systeem momenteel functioneert, zijn veel minder mensen tevreden. Bijna twee derde, 63 procent, is daar ontevreden over.

Onder AfD-aanhangers is die onvrede het grootst. Van hen is 92 procent ontevreden over het functioneren van de Duitse democratie. Ter vergelijking: bij de Groenen is juist 67 procent tevreden en bij de CDU/CSU 56 procent.

Ook over politieke compromissen verschillen de opvattingen. Landelijk vindt 79 procent compromissen in de politiek een goede zaak. Onder AfD-aanhangers is dat 63 procent. De partijaanhang staat dus relatief vaak open voor persoonlijk contact met andersdenkenden, maar beoordeelt politieke compromissen minder positief dan gemiddeld.

De nieuwe ARD-cijfers schetsen daarmee een genuanceerd beeld. AfD-kiezers geven het minst vaak aan dat zij politieke tegenstanders uit hun persoonlijke omgeving willen weren. Tegelijkertijd zijn zij bijzonder kritisch op de werking van de Duitse democratie. De onderzoekers meten bovendien wat mensen zelf zeggen te willen doen, niet hoe zij zich in het dagelijks leven daadwerkelijk gedragen.