Aanleiding is een motie van PVV-Kamerlid Marjolein Faber, dinsdag ingediend. Daarin staat dat “het handelen van de burgemeester van Amsterdam verre van neutraal is”. Faber verzoekt de regering om “de burgemeester van Amsterdam bij de Kroon (de Koning en de verantwoordelijke minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) voor te dragen voor ontslag”. Het is niet de eerste keer: de PVV vroeg al eerder om het vertrek van Halsema.

Pro, D66, VVD, Volt, CDA, Partij voor de Dieren, DENK, SP en Bij1 reageerden woensdag met een gezamenlijke verklaring. Volgens hen heeft Halsema gehandeld “volgens de Grondwet en de wetten zoals die door de Tweede Kamer zijn vastgesteld”. Ze vinden dat de Kamer er niet over gaat. “Het is de gemeenteraad die controleert of de burgemeester diens taken goed uitvoert, niet een Tweede Kamerlid”, schrijven de partijen. Moties die oproepen tot het aftreden van een burgemeester “beschadigen diezelfde democratie”. Volgens de partijen komt zo de onafhankelijke positie van alle burgemeesters onder druk te staan.

JA21-raadslid Sytze Rijpkema tekende niet. Hij vond de manier waarop Faber haar motie indiende “lomp”, maar vindt wel dat Kamerleden zulke moties mogen indienen. “Amsterdam is onze hoofdstad en het handelen van de burgemeester heeft soms ook landelijke gevolgen. De Tweede Kamer mag daar dus best iets van vinden.” Hij wijst er ook op dat burgemeesters formeel door de Kroon worden benoemd en ontslagen. De gemeenteraad heeft daarbij wel een zwaarwegende stem.