Tweede Kamer wil EU-veto bij uitbreiding behouden, maar weigert algemene garantie
De Tweede Kamer wil dat Nederland zijn vetorecht behoudt bij de uitbreiding van de Europese Unie. Tegelijkertijd weigert een Kamermeerderheid om het vetorecht op alle Europese beleidsterreinen veilig te stellen. Tijdens de stemmingen op woensdag 14 oktober werd een motie van PVV en JA21 hierover verworpen. Daarmee geeft de Kamer geen algemene garantie tegen het afschaffen van nationale veto's binnen de EU.
Lees ook
Polen verlaagt btw op benzine en diesel van 23 naar 8 procent: Brussel dreigt met ingrijpen
Lees ook
Wat Nederland Brussel heeft beloofd: 7 ingrijpende veranderingen die u kunnen raken
Het vetorecht geeft afzonderlijke lidstaten de mogelijkheid om bepaalde Europese besluiten tegen te houden. Bij unanimiteit moeten alle betrokken landen instemmen voordat een besluit kan worden genomen. Bij meerderheidsbesluitvorming kunnen landen daarentegen worden overstemd. De discussie speelt terwijl Europese regeringsleiders spreken over uitbreiding van de EU en mogelijke hervormingen van de besluitvorming.
Kamer wil veto behouden bij EU-uitbreiding
Een motie van Mona Keijzer kreeg wel voldoende steun. Zij wil dat kandidaat-lidstaten volledig worden getoetst aan de Kopenhagencriteria. Ook moet Nederland zijn veto bij Europese uitbreiding behouden.
Daarnaast stemde de Kamer in met een voorstel van VVD-Kamerlid Bente Becker en mede-indieners. Dat stelt voorwaarden aan mogelijke veranderingen in het besluitvormingsproces rond EU-uitbreiding. Een voorstel van D66-Kamerlid Klos om veto's tijdens toetredingsprocedures te beperken tot belangrijke momenten werd juist verworpen.
Geen algemene bescherming van vetorecht
Op andere terreinen koos de Kamer voor een andere koers. Een motie van PVV-Kamerlid Stöteler en JA21-Kamerlid Hoogeveen vroeg de regering uit te dragen dat Nederland op geen enkel beleidsterrein bereid is unanimiteit af te schaffen. Deze motie kreeg geen meerderheid.
Ook een voorstel van SP-Kamerlid Sarah Dobbe werd verworpen. Zij wilde voorkomen dat het vetorecht van individuele EU-lidstaten wordt ingeperkt. Een motie van Keijzer om te onderzoeken hoe het opgeven van veto's aan een zwaardere wettelijke procedure kan worden gebonden, haalde het evenmin.
Verschillende signalen richting Brussel
De stemmingen laten zien dat de Kamer onderscheid maakt tussen verschillende Europese beleidsterreinen. Bij uitbreiding blijft het Nederlandse veto volgens de aangenomen motie belangrijk. Een algemene toezegging om unanimiteit overal te behouden, ontbreekt echter.
Daarmee blijft ruimte bestaan voor discussie over meerderheidsbesluiten, bijvoorbeeld bij buitenlands beleid, sancties en belastingen. De afwijzing van de moties betekent overigens niet dat de Kamer al heeft ingestemd met afschaffing van deze veto's.
De besluiten vormen de Nederlandse politieke achtergrond van de Europese top van 15 en 16 oktober. De verdere uitbreiding van de Unie en mogelijke institutionele hervormingen staan daarbij op de agenda.
