Brussel wil Syrië toegang geven tot EU-markt via oud akkoord met Assad

Nieuws 16 november 2026 4 minuten Marit Nubé
Leyen
Shutterstock

De Europese Unie wil binnenkort een associatieakkoord met Syrië ondertekenen op basis van een besluit uit 2009. Dat Syrië-akkoord bevat ook afspraken over terugkeer en vrije toegang tot de Europese markt. Uit een ambtelijke beslisnota van Buitenlandse Zaken blijkt dat ambtenaren twijfelen: „Ook de procedure roept vragen op.” De Tweede Kamer kreeg een brief gedateerd op de dag dat de Europese ministers erover vergaderen.

De nota is gedateerd 12 november en lag uiterlijk 13 november ter beslissing bij de bewindspersonen van Buitenlandse Zaken. Daarin staat dat de Europese Commissie en de Europese diplomatieke dienst „deze week” lieten weten het Syrië-akkoord „zeer binnenkort namens de EU te ondertekenen”. De lidstaten werd gevraagd dat op de Raad Buitenlandse Zaken van maandag 16 november te bevestigen.

Het Syrië-akkoord werd in 2008 uitonderhandeld met het Syrië van Bashar al-Assad. De Europese ministers stemden er in 2009 mee in, maar het werd nooit getekend. „Het akkoord is vervolgens nooit getekend door de Commissie namens de EU”, schrijven de ambtenaren. Op dat vijftien jaar oude besluit wil Brussel nu verder.

Terugkeer en tariefvrije handel
De nota somt op wat er in het Syrië-akkoord staat. Naast een mensenrechtenclausule en afspraken over veiligheid gaat een artikel over „migratie incl. afspraken over terug- en overname”: de afspraken die moeten regelen dat Syrië eigen burgers terugneemt.

Daarnaast krijgen Syrische industriële producten tariefvrij toegang tot de Europese markt. Syrië mag zijn eigen invoerheffingen in maximaal twaalf jaar afbouwen en jonge Syrische bedrijfstakken tijdelijk beschermen. Voor landbouw en visserij komen aparte afspraken, die na drie jaar worden bekeken.

Het Syrië-akkoord is bovendien een zogenoemd gemengd verdrag: het moet niet alleen door de EU, maar ook door alle lidstaten afzonderlijk worden ondertekend en goedgekeurd, dus ook door Nederland.

‘Politieke situatie wezenlijk veranderd’
De ambtenaren zijn kritisch. „Sinds 2009 is de politieke situatie in Syrië wezenlijk veranderd”, staat in de nota. En: „Een uitgebreide actuele appreciatie van het voorliggende associatieakkoord uit 2008 dient nog te worden gemaakt en interdepartementaal afgestemd.” Een eigen, actuele beoordeling van wat Nederland van het Syrië-akkoord vindt, is er dus nog niet.

Ze adviseren de bewindspersonen daarom in de Raad een „positieve grondhouding” te tonen, maar te zeggen dat er „meer tijd nodig is om een definitief akkoord te geven en daarbij het NL parlement te betrekken”. Hun voorstel: het in december opnieuw voorleggen. De Kamer moest volgens de nota „nog voorafgaand aan de RBZ” worden geïnformeerd. Een deel van de nota, over de verhoudingen tussen de lidstaten, is weggelakt.

Kamerbrief op de dag van de Raad
De brief van CDA-minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken aan de Kamer is gedateerd 16 november, de dag van de Raad zelf. Op de agenda voor die Raad, die de Kamer op 30 oktober kreeg, stond het Syrië-akkoord nog niet.

In de brief staat dat de EU-instellingen „voornemens zijn op korte termijn tot ondertekening over te gaan op basis van een Raadsbesluit waarover binnen de Raad in 2009 overeenstemming is bereikt”. Verder vooral: „Nederland steunt de verdere intensivering van de samenwerking tussen de EU en Syrië.”

De kritische zinnen uit de nota over de procedure, de veranderde situatie in Syrië en de ontbrekende beoordeling staan niet in de brief. Ook de afspraken over terugname en de handelsvoordelen worden er niet in genoemd. Wel schrijft Berendsen dat Nederland hecht „aan het zorgvuldig doorlopen van de besluitvorming over een nieuw Associatieakkoord, mede omwille van het betrekken van uw Kamer”. Dat Nederland om uitstel tot december vraagt, staat er niet in.

Nederland remde eerder
Het is niet de eerste keer dat Nederland op de rem trapt. Volgens de nota profileerde Nederland zich vóór het besluit van 2009 „sterk op de zorgen over de mensenrechtensituatie” in Syrië. Op Nederlands aandringen kwam er toen een verklaring dat de EU het akkoord eenzijdig kan opschorten bij mensenrechtenschendingen. Ook die voorgeschiedenis ontbreekt in de Kamerbrief.

Het kabinet zet intussen in op terugkeer van Syriërs. Berendsen en CDA-minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) bezochten in juni Damascus. Van den Brink zei toen dat de afspraken „de basis voor meer terugkeer en ook gedwongen terugkeer” leggen. Het kabinet trok eerder ook miljoenen uit om terugkeer mogelijk te maken.

Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch vroeg de Europese ministers op 10 november in een brief elke stap naar een associatieakkoord te koppelen aan voorwaarden voor mensenrechten.

Omdat het een gemengd verdrag is, moet ook de Tweede Kamer het Syrië-akkoord uiteindelijk goedkeuren voordat Nederland eraan gebonden is. Volgens het ambtelijke advies komt het voorstel in december opnieuw op tafel bij de Europese ministers.

Wij vragen ons af...

Moet de EU Syrië vrije toegang geven tot de Europese markt?

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratie
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Is Rob Jetten de slechtste premier ooit? Volgens Geert Wilders wel

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

Van Essen
Nieuws

D66-minister rekt hulp aan PAS-melders op, maar pas 19 hebben vergunning

D66-minister Jaimi van Essen (Landbouw) wil de geldregeling waarmee provincies PAS-melders helpen drie jaar langer laten doorlopen, tot eind 2029. Dat staat in een brief aan de Tweede Kamer. Ruim zeven jaar nadat hun vergunningen onderuitgingen,...

Oranjes
Nieuws

Kritiek op hoge legerrang Máxima: 'Dit is gewoon waanzin'

Koningin Máxima heeft na haar militaire opleiding de rang van luitenant-kolonel gekregen. Maar die benoeming valt niet bij iedereen in goede aarde. Politiek verslaggever Frits Wester noemt het bij RTL een klap in het gezicht van militairen die...

Halsema Mamdani
Nieuws

Kosten van Halsema's snoepreisje naar New York onthuld: 11.000 euro

De gemeente Amsterdam heeft voor burgemeester Femke Halsema een extra hotelnacht geboekt in New York, terwijl zij die avond al naar Nederland terugvloog. De reden? Halsema wilde op de vertrekdag langer gebruik kunnen maken van haar hotelkamer. Uit...

Canarische eilanden
Nieuws

Recordaantal migranten bereikt Canarische Eilanden: 1.580 op één dag, opvang El Hierro onder druk

De Canarische Eilanden hebben een nieuw migratierecord gevestigd. Op zaterdag 14 november bereikten 1.580 migranten de Spaanse eilandengroep. Nog nooit werden er op één dag zoveel mensen opgevangen sinds het ontstaan van de Atlantische migratieroute,...

azc
Nieuws

Hellendoorn krijgt ultimatum van Den Haag: voor 18 december moeten er 196 asielzoekers komen

De gemeente Hellendoorn heeft nog ruim een maand om asielminister Bart van den Brink te laten zien hoe ze 196 asielzoekers gaat opvangen. Ligt er op 18 december geen uitgewerkt plan, dan neemt het Rijk het over, meldt het AD. Den Haag noemt...

Rubio
Nieuws

Amerikaanse minister rekent af met open grenzen: ‘Onze steden worden omgevormd tot vluchtelingenkampen voor de hele planeet’

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft hard uitgehaald naar iedereen die volgens hem het eigen land ondergeschikt maakt aan internationale regels. Volgens Rubio willen zij Amerika laten opgeven wat het sterk maakt: zijn...

Jetten
Nieuws

Weekend van crisisberaad levert niets op: coalitie praat verder op Catshuis

Een heel weekend praten heeft de kabinetscrisis niet opgelost. De kopstukken van D66, VVD en CDA zaten zaterdag en zondag urenlang bij elkaar op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum. Maandag gaan ze verder op het Catshuis in Den Haag. Wat er...

De Hond
Achtergronden

Maurice de Hond: ‘Het systeem is compleet vastgelopen’

Volgens opiniepeiler Maurice de Hond lossen een nieuw kabinet of nieuwe verkiezingen de politieke crisis niet op. Het probleem zit volgens hem dieper: het politieke stelsel zelf werkt niet meer. “Een ander systeem, ook zonder grondwetsherziening,...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Vijlbrief
Nieuws

D66-minister belooft einde aan migratiesluiproute, maar ambtenaren waarschuwen voor Brussel

D66-minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) beloofde op 6 november een einde aan de sluiproute voor goedkope arbeidsmigranten van buiten de Europese Unie. Zijn eigen ambtenaren waarschuwden in een interne nota dat het kabinet daarmee „scherp aan de...

Hamas
Nieuws

Activisten achter Hamas-spandoeken bekend: 'Aanval van 7 oktober moeten we vieren'

De activisten die bij pro-Palestijnse demonstraties in Amsterdam openlijk steun betuigen aan Hamas, blijken bewust de terroristische aanval van 7 oktober 2023 te verheerlijken. Een van hen is Laleh Almarjani (29), student aan de Hogeschool voor de...

Moskee
Nieuws

Gemeenten gaven moskeeën tien keer grond zonder concurrentie

Nederlandse gemeenten hebben sinds januari 2025 minstens tien keer grond, een pand of ruimte zonder openbare selectie aan een moskee of islamitische organisatie gegund. Telkens heette de koper de ‘enige serieuze gegadigde’, blijkt uit de...

Malawi
Nieuws

Malawi eert koloniaal verleden: 'Britten waren bevrijders van Arabische slavernij'

Terwijl Europese landen onder druk staan om excuses en herstelbetalingen aan te bieden voor hun koloniale verleden, laat het Afrikaanse Malawi een ander geluid horen. Het land wil juist aandacht besteden aan de Britse strijd tegen de Arabische...

Singh's Dining
Nieuws

Moslims intimideren restaurant dat geen halalvlees serveert: eigenaar opgepakt

Honderden demonstranten hebben vrijdagavond een Indiaas restaurant in Londen omsingeld dat weigert halalvlees te serveren. De menigte riep op tot sluiting van de zaak en scandeerde onder meer 'Allahu akbar' en 'Free Palestine'. Terwijl de politie...

Klaver
De kritische blik

Klavers vijand is niet de miljonair, maar de zelfredzame Nederlander

"Als het maar enigszins lukt om maatregelen te vinden waarmee we cryptomiljonairs kunnen raken, dan beloof ik u bij dezen dat we dat gaan doen." Dat beloofde PRO-leider Jesse Klaver donderdag in de Tweede Kamer. Een maatregel had hij niet. Een...

Moslimbroederschap
Nieuws

Egypte zet 35 islamitische organisaties in Europa op terroristenlijst

Een Egyptische rechtbank heeft 35 islamitische organisaties en 36 personen op nationale terroristenlijsten geplaatst. Het gaat grotendeels om verenigingen, instellingen en koepelorganisaties die actief zijn in verschillende Europese landen. Ook de...

Merz en Weidel
Nieuws

Merz verwacht 'hardheid' van bondspresident om AfD-kanselier tegen te houden

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz (CDU) heeft zijn vertrouwen uitgesproken in de 'hardheid' van Ilse Aigner (CSU), die mogelijk de nieuwe bondspresident wordt. Die hardheid moet volgens de vraag die Merz tijdens een televisie-interview kreeg...

Moskee
Nieuws

Hamas-geldspoor leidt naar moskee in Rome: 'Bijna alles' ging naar 'het verzet'

Een moskee in Rome is in verband gebracht met meerdere personen die voorkomen in een Italiaans onderzoek naar mogelijke financiering van terreurorganisatie Hamas. Nieuwe foto's tonen de imam van het islamitische centrum Al Huda met mannen uit het...

Antifa
Nieuws

Antifa als terreurorganisatie bestempeld bij verkiezingswinst Le Pen

De Franse partijleider Jordan Bardella wil Antifa als terroristische organisatie laten aanmerken als Marine Le Pen de presidentsverkiezingen van 2027 wint. De voorzitter van Rassemblement national (RN) wil dat Frankrijk optreedt tegen Antifa en...

Hulst
Nieuws

Hulst verdubbelt asielnoodopvang voor drie jaar, raad hoort het achteraf

Het college van Hulst verdubbelt de noodopvang voor asielzoekers in zwembad Reynaertland van 50 naar maximaal 100 plekken, voor drie jaar. Het besluit viel op 3 november; de gemeenteraad hoorde het pas op 9 november, meldt Omroep ZVL. In mei beloofde...

Berendsen
Nieuws

Kabinet geeft vervolgde christenen geen eigen programma: ‘Geld al vergeven’

Minister Tom Berendsen (CDA, Buitenlandse Zaken) komt niet met een eigen programma voor vervolgde christenen, hoewel de Tweede Kamer daarom vroeg. In een brief van 11 november schrijft hij dat de bijna 35 miljoen euro voor geloofsvrijheid al is...