Deze geldstroom zou deel uitmaken van een veel groter netwerk waarin corruptiegeld buiten Oekraïne wordt gebracht. Gmyrin, een voormalig adviseur van het staatsvastgoedfonds, is in Frankrijk al aangeklaagd voor fraude ter waarde van 23 miljoen euro. Zijn luxevermogen strekt zich uit van villa’s en jachten tot miljoeneninvesteringen in Dubai en Kroatië. Opvallend detail: zijn zwager kocht op één dag negen luxeappartementen in Dubai’s Palace Beach Residence Tower 2.

Volgens Aydınlık kwamen de geldstromen aan het licht toen de Oekraïense corruptiebestrijders NABU en SAPO een schema opstelden van betrokkenen bij illegale fondsoverdrachten naar het buitenland. Kort daarna volgde een harde ingreep: veiligheidsdiensten, op bevel van Zelensky’s stafchef Andriy Jermak, vielen zonder rechterlijk bevel binnen bij beide instellingen.

De officiële reden voor de invallen was dat sommige medewerkers zouden samenwerken met Rusland. Tegenstanders noemen het een politiek gemotiveerde actie om gevoelige onderzoeken te blokkeren. Burgemeester Vitaly Klitschko beschuldigde de regering ervan “de oorlog als excuus te gebruiken om corruptiebestrijding uit te schakelen” en Zelensky te sturen richting autoritarisme. Parlementslid Anastasija Radina zei dat de hervorming de instellingen “alleen nog decoratief” zou maken. 

EU zet druk op Kiev
De Europese Commissie reageerde scherp. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen riep op tot respect voor de rechtsstaat en zei: “Hierover wordt geen compromis gesloten.” Kort daarna werd de beloofde steun van 4,5 miljard euro verlaagd naar 3 miljard. Andere grote programma’s werden stilgelegd.

Tegelijkertijd gingen in Kyiv en andere steden duizenden mensen de straat op. Met spandoeken als “Wij zijn niet dom” en “Het einde van NABU en SAPO is het begin van het corruptietijdperk” uitten zij hun woede over het besluit om de anticorruptie-instanties feitelijk buiten spel te zetten.

Een groter plaatje
De affaire rond Gmyrin past volgens critici in een bredere strategie om onderzoeken te frustreren en belastend materiaal tegen het presidentiële netwerk te laten verdwijnen. Dat zou niet alleen de geloofwaardigheid van Oekraïne in de strijd tegen corruptie ondermijnen, maar ook de ambities om toe te treden tot de EU en NAVO.

De onthulling over de miljoenenroute naar Dubai geeft deze crisis een nieuwe dimensie. Waar de protesten van 2014 tegen corruptie uitmondden in een machtswisseling, probeert Zelenskiy nu juist zijn greep op de macht te verstevigen – zelfs als dat betekent dat hij internationale steun op het spel zet.