Hoe links is het ‘brede middenkabinet’ waar Jetten voor pleit?

Achtergronden 6 november 2025 3 minuten Redactie
Jetten
ANP / Mouneb Taim

D66-leider Rob Jetten wil een zogenoemd ‘breed middenkabinet’ vormen met D66, VVD, CDA en GroenLinks-PvdA. Volgens hem zou zo’n combinatie het politieke midden vertegenwoordigen. In de praktijk lijkt dat echter vooral een links blok te worden. De vier partijen zouden samen 86 zetels halen, maar hun positie op het politieke spectrum roept vragen op.

Rechts van dit kabinet zouden nog minstens vijf partijen overblijven: PVV, JA21, FVD, BBB en SGP. Samen zijn die goed voor 49 zetels. Aan de linkerkant zouden SP, DENK, Partij voor de Dieren, Volt en ChristenUnie zitten, met slechts 13 zetels.

Daarmee kan in ieder geval worden geconstateerd dat het 'brede middenkabinet' met name een rechtse oppositie overlaat en slechts een klein links deel uitsluit.

Ook als naar de politieke standpunten wordt gekeken, is het kabinet niet echt ‘midden’. Alleen D66 en het CDA bevinden zich volgens de Stemwijzer nog enigszins rond het politieke centrum. Toch valt daar veel op af te dingen. D66 is in beleid de afgelopen jaren zichtbaar een voorvechter geweest van links beleid, vooral in thema’s als klimaat, migratie en identiteit.

Zo wil D66 volgens hun verkiezingsprogramma in 2035 geheel over zijn gestapt 'op groene energie', moeten de resterende kolencentrales uiterlijk in 2030 zijn gesloten en moet de verkoop van nieuwe gasgestookte cv-ketels vanaf 2026 stoppen. Ook wil D66 het vliegverkeer beperken en Schiphol verkleinen en dat de Europese Unie meer zeggenschap krijgt ten koste van de Nederlandse soevereiniteit.

Het CDA, ooit een gematigd rechtse volkspartij, is de laatste jaren juist richting de progressieve lijn van D66 bewogen. Volgens peiler Maurice de Hond zijn veel voormalige rechtse CDA-stemmers inmiddels overgestapt naar partijen als PVV, BBB en JA21. Daarmee leunen het CDA en D66 al naar links en is de VVD de enige centrumrechtse partij in het 'brede middenkabinet' dat Jetten voorstelt.

GroenLinks-PvdA trekt het geheel verder naar links
De fusie van GroenLinks en PvdA heeft bovendien een duidelijke ruk naar links opgeleverd. Waar de PvdA ooit bekendstond als de centrumlinkse bestuurspartij, is GroenLinks-PvdA verder naar links opgeschoten en vooral gericht op klimaatdoelen, hogere belastingen en Europese samenwerking. Daarmee is GroenLinks-PvdA, in lijn met de stemwijzer, moeilijk een centrumlinkse partij te noemen.

Voorbeelden van links beleid van GroenLinks-PvdA uit het verkiezingsprogramma zijn onder andere een fonds voor nazaten van tot slaaf gemaakten, verplicht diversiteitsbeleid in de top van het bedrijfsleven en 'ambitieus' klimaatbeleid: Nederland moet volgens GroenLinks-PvdA in 2040 'klimaatneutraal' zijn. Het CDA steunt dit maar wil 'pas' klimaatneutraal zijn naar eigen zeggen in 2050.

Ook de VVD is in de praktijk afgelopen jaren naar het midden opgeschoven. Onder leiding van Mark Rutte heeft de partij verschillende linkse maatregelen gesteund, zoals klimaatdoelen van Parijs, genderwetgeving, massamigratie en stikstofreductie. Onder Dilan Yeşilgöz vaart de VVD naar eigen zeggen weer een centrumrechtse koers, maar beleidsmatig moet dat nog uitgewezen worden. 

Concluderend, als de vier partijen samen regeren, ligt de nadruk dus eerder op links dan op rechts beleid. Het etiket ‘breed middenkabinet’ lijkt daardoor misleidend. In de praktijk zou het vooral een links kabinet zijn, met hooguit enkele remming van wat meer centrumideeën. 

De afsplitsing van zeven Tweede Kamerleden van de PVV zorgde voor politieke onrust in Den Haag. Voor Gidi Markuszower was het geen impulsieve stap, maar het eindpunt van een langer intern conflict over koers, macht en resultaat. In dit interview vertelt hij waarom verandering binnen de PVV volgens hem onmogelijk werd en waarom hij koos voor een eigen fractie. Markuszower doet een boekje open over hoe het er volgens hem écht aan toeging binnen de PVV, de dominante rol van Geert Wilders en de grenzen van politieke profilering zonder beleid. Daarbij rijst een grotere vraag: is de PVV veroordeeld tot blijvende oppositie, of ligt de sleutel tot daadwerkelijke macht elders? Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe gaat het er écht aan toe binnen de PVV? Gidi Markuszower doet boekje open

Beluister onze podcast

Hoe ging het er écht aan toe binnen de PVV? Gidi Markuszower doet boekje open
Of beluister op:

Meerartikelen

ABN AMRO
Nieuws

Massaclaim dreigt voor ABN AMRO na nieuw bewijs over te hoge rente

De juridische druk op ABN AMRO neemt opnieuw toe. Stichting Massaschade & Consument heeft bij het Gerechtshof Amsterdam nieuw bewijs ingediend in een collectieve rechtszaak. De stichting wil dat de bank kleine ondernemers compenseert die volgens haar

Von der Leyen
Achtergronden

Europese Commissie zette sociale media onder druk om politieke meningen te censureren

Een nieuw officieel rapport van de U.S. House Committee on the Judiciary schetst een ontluisterend beeld van de rol van de Europese Commissie bij online contentmoderatie. Volgens het rapport heeft Brussel sociale-mediaplatformen jarenlang onder druk

man/vrouw
Nieuws

Organisator inclusieprijs werkt samen met gesubsidieerde partner met D66-connecties

Women in Financial Services  (WIFS) organiseert een nieuwe awardshow rond inclusie en gendergelijkheid in de financiële sector. De organisatie presenteert zich als een netwerk voor professionals en leiderschap. Daarbij opereert WIFS niet op zichzelf.

Eieren
Nieuws

Oekraïense kooi-eieren ontwrichten Europese landbouwmarkt

De Europese eiermarkt staat onder zware druk door een sterke toename van eieren uit Oekraïne. Het gaat daarbij vaak om ongestempelde kooi-eieren, geproduceerd in houderijsystemen die binnen de Europese Unie verboden zijn. Toch komen deze eieren zonde

Noordhoff
Nieuws

Lesboek aangepast na klacht over fout beeld van varkenshouderij

Een Nederlandse onderwijsuitgever heeft beeldmateriaal over de varkenshouderij uit lesmateriaal verwijderd na kritiek vanuit de agrarische sector. Het ging om afbeeldingen van zeugen in kraamhokken die volgens betrokken organisaties een onjuist en ve

uwv
Nieuws

D66-coalitie wil hoogste uitkeringen fors verlagen: duizenden euro’s per jaar minder

Mensen die voorheen een hoog salaris hadden, gaan fors minder uitkering krijgen als een plan van D66, CDA en VVD doorgaat. Voor de hoogste inkomens betekent dat een verlaging van maximaal 926 euro bruto per maand, blijkt uit berekeningen van de NOS.

Keijzer
Nieuws

Keijzer baalt van getreuzel rondom afhandeling asielwetten

Demissionair minister Mona Keijzer noemt het teleurstellend dat twee belangrijke asielwetten nog altijd niet zijn behandeld door de Eerste Kamer. De wetten liggen volgens haar al maanden klaar. Toch zijn ze nog niet op de plenaire agenda van de senaa

FVD
Nieuws

Steeds bredere boycot van Forum voor Democratie in gemeenteraden

In meerdere gemeenten willen partijen niet meer samenwerken met Forum voor Democratie. In onder meer Den Haag, Nijmegen en Rotterdam spreekt een meerderheid van de gemeenteraad zich uit voor een boycot. Aanleiding is de vermeende aanwezigheid van kan

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

UvA
Onderzoek

Onderzoek: Joodse studenten voelen zich onveilig, universiteiten grijpen niet in

Joodse studenten in Nederland lopen aantoonbaar risico op intimidatie en geweld. Dat blijkt uit een nieuw rapport over antisemitisme op universiteiten en hogescholen. Onderwijsinstellingen schieten tekort in bescherming, terwijl pro-Gaza-demonstratie

jihadist
Nieuws

Ophef over EU-richtlijn Syrië: geen asiel voor christenen, wel voor IS-gelieerden

Een nieuw EU-asielrichtsnoer over Syrië zorgt voor stevige kritiek in Nederland. In de zogenoemde EU Country Guidance staat dat christenen in Syrië meestal geen asiel nodig zouden hebben. Tegelijk zouden personen met banden met Islamitische Staat (IS

Bontenbal
Nieuws

CDA-senatoren ondermijnen coalitieafspraken: asielwetten dreigen te sneuvelen

Twijfel binnen de CDA-fractie in de Eerste Kamer kan ertoe leiden dat de asielwetten van voormalig minister Marjolein Faber stranden, ondanks eerdere afspraken binnen de partij. De wetten staan zowel in het verkiezingsprogramma van het CDA als in het

Kabinet
Nieuws

Kamermeerderheid tikt D66-coalitie nu al op de vingers: geen onderzoek naar invoering kiesdrempel

Een belangrijk plan uit het coalitieakkoord dreigt al vroeg te stranden. D66, VVD en CDA wilden onderzoek laten doen naar de invoering van een kiesdrempel. Dat idee moet versplintering in de Tweede Kamer tegengaan. Een Kamermeerderheid ziet daar echt

Boeren
Nieuws

Onrust bij boeren na benoeming D66-minister van Landbouw

De benoeming van een nieuwe minister van Landbouw uit de gelederen van D66 zorgt voor onrust in de agrarische sector. BoerBurgerBeweging-leider Caroline van der Plas reageert fel. Zij spreekt van grote schrik onder boeren. Ook zijzelf maakt zich zorg

VVD
Nieuws

VVD-leider Yesilgöz wordt Minister van Defensie

VVD-leider Dilan Yeşilgöz treedt toe tot het nieuwe kabinet en wordt minister van Defensie en vicepremier. Daarmee kiest de VVD-leider alsnog voor een rol in het kabinet, na weken van speculatie over haar toekomst. Yeşilgöz blijft partijleider van de

ABN AMRO
Nieuws

ABN Amro waarschuwt: nieuw box 3-stelsel juridisch en praktisch wankel

Het voorgestelde nieuwe box 3-stelsel kent grote juridische en praktische zwaktes. Dat stellen vermogensexperts Tjarko Denekamp en Peter Beets van ABN Amro. Volgens hen dreigt het nieuwe systeem, dat in 2028 moet ingaan, problematisch te starten. Zij

COA
Nieuws

Stekker uit azc-plannen Harderwijk na prijskaartje van 15 miljoen euro

Er komt geen asielzoekerscentrum aan de Sypel in Harderwijk. De gemeente heeft besloten de plannen te schrappen. De belangrijkste reden is geld. Uit nieuwe berekeningen blijkt dat de kosten te hoog oplopen. Ook is er voorlopig geen alternatief. De zo

CDA
Opinie

Wispelturig CDA nu al graat in de keel

Een gevleugelde uitspraak binnen het CDA in de jaren tachtig van de vorige eeuw was ‘we rule this country’. Het heeft er veel van weg dat de ‘slechts’ vijfde partij van Nederland deze minzame houding van weleer nog niet afgeleerd heeft. De christende

Jetten
Achtergronden

Ministeries verdeeld: zo ziet het kabinet-Jetten eruit

D66, VVD en het CDA hebben overeenstemming bereikt over de verdeling van de ministeries in het nieuwe kabinet. De drie partijen hebben daarbij gekeken naar inhoudelijke speerpunten en gewenste hervormingen. Het minderheidskabinet wordt geleid door D6

aanhouding
Nieuws

Agent met gezin ondergedoken na bedreigingen na arrestatie moslimvrouwen

Een politieman uit Utrecht zit al dagen ondergedoken met zijn gezin. De maatregel is genomen vanwege ernstige bedreigingen die volgden na een arrestatie van twee moslimvrouwen die uit de hand liep en landelijk werd verspreid via sociale media. De age

Trump
De Bom

Trump bouwt afbrokkelend Europa opnieuw op

Het Europese bouwwerk schommelt en verkruimelt onder het decennialange wanbeleid van de wereldvreemde EU-bobo's. Ooit stond ons continent voor glorie en culturele hoogstand, maar tegenwoordig kunnen jonge vrouwen 's nachts nog amper over straat in de