Hoe links is het ‘brede middenkabinet’ waar Jetten voor pleit?

Achtergronden 6 november 2025 3 minuten Redactie
Jetten
ANP / Mouneb Taim

D66-leider Rob Jetten wil een zogenoemd ‘breed middenkabinet’ vormen met D66, VVD, CDA en GroenLinks-PvdA. Volgens hem zou zo’n combinatie het politieke midden vertegenwoordigen. In de praktijk lijkt dat echter vooral een links blok te worden. De vier partijen zouden samen 86 zetels halen, maar hun positie op het politieke spectrum roept vragen op.

Rechts van dit kabinet zouden nog minstens vijf partijen overblijven: PVV, JA21, FVD, BBB en SGP. Samen zijn die goed voor 49 zetels. Aan de linkerkant zouden SP, DENK, Partij voor de Dieren, Volt en ChristenUnie zitten, met slechts 13 zetels.

Daarmee kan in ieder geval worden geconstateerd dat het 'brede middenkabinet' met name een rechtse oppositie overlaat en slechts een klein links deel uitsluit.

Ook als naar de politieke standpunten wordt gekeken, is het kabinet niet echt ‘midden’. Alleen D66 en het CDA bevinden zich volgens de Stemwijzer nog enigszins rond het politieke centrum. Toch valt daar veel op af te dingen. D66 is in beleid de afgelopen jaren zichtbaar een voorvechter geweest van links beleid, vooral in thema’s als klimaat, migratie en identiteit.

Zo wil D66 volgens hun verkiezingsprogramma in 2035 geheel over zijn gestapt 'op groene energie', moeten de resterende kolencentrales uiterlijk in 2030 zijn gesloten en moet de verkoop van nieuwe gasgestookte cv-ketels vanaf 2026 stoppen. Ook wil D66 het vliegverkeer beperken en Schiphol verkleinen en dat de Europese Unie meer zeggenschap krijgt ten koste van de Nederlandse soevereiniteit.

Het CDA, ooit een gematigd rechtse volkspartij, is de laatste jaren juist richting de progressieve lijn van D66 bewogen. Volgens peiler Maurice de Hond zijn veel voormalige rechtse CDA-stemmers inmiddels overgestapt naar partijen als PVV, BBB en JA21. Daarmee leunen het CDA en D66 al naar links en is de VVD de enige centrumrechtse partij in het 'brede middenkabinet' dat Jetten voorstelt.

GroenLinks-PvdA trekt het geheel verder naar links
De fusie van GroenLinks en PvdA heeft bovendien een duidelijke ruk naar links opgeleverd. Waar de PvdA ooit bekendstond als de centrumlinkse bestuurspartij, is GroenLinks-PvdA verder naar links opgeschoten en vooral gericht op klimaatdoelen, hogere belastingen en Europese samenwerking. Daarmee is GroenLinks-PvdA, in lijn met de stemwijzer, moeilijk een centrumlinkse partij te noemen.

Voorbeelden van links beleid van GroenLinks-PvdA uit het verkiezingsprogramma zijn onder andere een fonds voor nazaten van tot slaaf gemaakten, verplicht diversiteitsbeleid in de top van het bedrijfsleven en 'ambitieus' klimaatbeleid: Nederland moet volgens GroenLinks-PvdA in 2040 'klimaatneutraal' zijn. Het CDA steunt dit maar wil 'pas' klimaatneutraal zijn naar eigen zeggen in 2050.

Ook de VVD is in de praktijk afgelopen jaren naar het midden opgeschoven. Onder leiding van Mark Rutte heeft de partij verschillende linkse maatregelen gesteund, zoals klimaatdoelen van Parijs, genderwetgeving, massamigratie en stikstofreductie. Onder Dilan Yeşilgöz vaart de VVD naar eigen zeggen weer een centrumrechtse koers, maar beleidsmatig moet dat nog uitgewezen worden. 

Concluderend, als de vier partijen samen regeren, ligt de nadruk dus eerder op links dan op rechts beleid. Het etiket ‘breed middenkabinet’ lijkt daardoor misleidend. In de praktijk zou het vooral een links kabinet zijn, met hooguit enkele remming van wat meer centrumideeën. 

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/migratie
Wilt u ons steunen? Ga dan naar www.nieuwrechts.nl/registreren 
Europa worstelt met trage economische groei, culturele onzekerheid en een groeiend gevoel dat het continent de grip op zijn toekomst verliest. Econoom en socioloog Frits Bosch probeert in zijn boek Op zoek naar een nieuwe Europese orde te begrijpen waar die neergang vandaan komt en vooral hoe zij kan worden gekeerd. Tegen NieuwRechts zoekt hij het antwoord niet alleen in economie of politiek, maar ook in de ideeën waarop de Europese samenleving is gebouwd. Hij spreekt van een crisis die dieper gaat dan slechte groeicijfers of bestuurlijke problemen. "Ik denk dat we allemaal kunnen constateren dat het moeizaam gaat met Europa. Er wordt zelfs gesteld dat we met een existentiële crisis te maken hebben, en die mening deel ik." Toch zijn er volgens Bosch ook oplossingen voor een betere toekomst voor Europa.

Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Kan Europa zichzelf nog redden? 'Het kan zo niet langer doorgaan'

Beluister onze podcast

Kan Europa zichzelf nog redden? 'Het kan zo niet langer doorgaan'
Of beluister op:

Meerartikelen

Erkens
Nieuws

VVD-staatssecretaris wil verbod op onverdoofd ritueel slachten: "Hoort niet in Nederland thuis"

Staatssecretaris Silvio Erkens (VVD) wil dat onverdoofd ritueel slachten in Nederland wordt verboden. De bewindsman zegt persoonlijk voorstander te zijn van een einde aan de uitzondering die nu geldt voor religieuze slacht. "Ik heb er persoonlijk...

rechter
Nieuws

Rechter geeft kabinet gelijk: strengere regels gezinshereniging gelden ook voor oude aanvragen

De strengere regels voor gezinshereniging mogen ook worden toegepast op aanvragen die al vóór de invoering ervan waren ingediend. Dat heeft de rechtbank Den Haag bepaald in de eerste uitspraken over de nieuwe regels voor nareis. Sinds 12 juni...

Frankrijk
Nieuws

Frankrijk draait naturalisatiekraan dicht terwijl aantal aanvragen explodeert

Het aantal buitenlanders dat de Franse nationaliteit aanvraagt is de afgelopen jaren explosief gestegen, terwijl het aantal daadwerkelijk toegekende naturalisaties juist fors is gedaald. In 2025 werden ongeveer 154.000 aanvragen ingediend,...

Albert
Nieuws

CDU-prominent wil einde aan uitsluiting AfD: "Partij is gekozen"

Een prominente CDU-politicus wil dat de AfD voortaan voorzitters mag leveren van commissies in de Duitse Bondsdag. Boris Rhein, minister-president van Hessen, pleit daarmee voor een andere omgang met de partij, die op federaal niveau nog altijd...

Le Pen
Nieuws

Le Pen torent boven concurrentie uit in nieuwe peiling: tot 36 procent van de stemmen

Marine Le Pen staat ruim aan kop in de nieuwste peiling voor de Franse presidentsverkiezingen van 2027. De politica van Rassemblement National (RN) krijgt afhankelijk van de geteste tegenstanders tussen de 31 en 36 procent van de stemmen in de eerste...

Paulien
Nieuws

Columnist De Gelderlander na dood Paulien Cornelisse: liever Trump en Netanyahu dood

Het nieuws dat schrijfster, cabaretière en tv-persoonlijkheid Paulien Cornelisse is overleden, sloeg bij De Gelderlander-columnist Marcel Rözer. In zijn wekelijkse column voor de krant schrijft hij woest te zijn op de dood en slaat hij vervolgens...

Bolsonaro
Nieuws

Brazilië naar de stembus: zoon Bolsonaro daagt linkse Lula uit

Meer dan 158 miljoen Brazilianen gaan zondag naar de stembus. Er staat bij deze verkiezingen veel op het spel voor het grootste land van Zuid-Amerika. De strijd gaat tussen de de huidige linkse president Luiz Inácio Lula da Silva en de rechtse...

Yesilgöz
De kritische blik

De stille machtsgreep van Defensie wordt doodgezwegen in de media

Eén woord wordt in Den Haag angstvallig gemeden: oorlog. De reden laat zich raden. Wie dat woord uitspreekt, moet de noodtoestand uitroepen, en vanaf dat moment kijkt het parlement verplicht over de schouder mee. Dus kiest het kabinet-Jetten zijn...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

islamitische kinderen
Nieuws

Leraren Oostenrijk vrezen geweld na hoofddoekverbod: 'Straks steekt haar broer mij neer'

Oostenrijkse leraren krijgen sinds dit schooljaar de taak om een nieuw hoofddoekverbod voor meisjes tot veertien jaar te handhaven. Op sommige scholen leidt dat tot zorgen over confrontaties met familieleden van leerlingen. Een anonieme lerares uit...

Palestijnse vlag
Nieuws

Palestijn die opriep tot doden van Joden woont op kosten Britse belastingbetaler

Een Palestijnse migrant die eerder in video’s opriep tot het doden van Joden, wordt in Groot-Brittannië op kosten van de belastingbetaler gehuisvest. Mosab Abdulkarim al-Gassas, ook bekend als Abu Wadee, woont in een woning in Corby in...

Trump
Nieuws

Immigratie uit islamitische landen keldert onder Trump met 96 procent

De legale immigratie naar de Verenigde Staten vanuit 45 landen met een moslimmeerderheid is onder president Donald Trump met 96 procent gedaald. In december 2024 kregen nog 21.096 immigranten en vluchtelingen uit deze landen toegang tot de VS. In...

Google
Nieuws

Brussel dwingt Google zoekmachine aan te passen, mogelijk slechtere resultaten

De Europese Commissie dwingt Google om zijn zoekmachine in de EU verder aan te passen omdat het bedrijf eigen diensten volgens Brussel te veel voortrekt. Het gaat onder meer om Google-diensten voor winkelen, hotels, vervoer, kaarten, vertalingen,...

Lhbti
Nieuws

EU financiert project dat 'extreemrechtse' genderideeën onder jongeren wil verkleinen

De Europese Unie financiert met bijna 3 miljoen euro een onderzoeksproject dat niet alleen extreemrechtse opvattingen over gender onder jongeren onderzoekt, maar ook praktische maatregelen wil ontwikkelen om de aantrekkingskracht daarvan te...

Politie
Nieuws

Drie verdachten aangehouden na zware mishandeling 14-jarige in Heinenoord

De politie heeft vorige week drie jongeren aangehouden voor de zware mishandeling van een 14-jarige jongen uit Heinenoord. Het slachtoffer werd op 6 september op de Boonsweg omsingeld door een grote groep jongeren, van zijn fiets getrapt en geslagen....

voornaamwoorden
Nieuws

Britse gemeente wil af van ‘hij’ en ‘zij’: personeel moet inclusievere termen gebruiken

Een Britse gemeente adviseert haar personeel om woorden als ‘hij’ en ‘zij’ te vermijden, omdat die volgens de eigen inclusiegids niet voor iedereen passend zijn. Gemeente Spelthorne in Surrey raadt in plaats daarvan het gebruik van ‘hen’ of ‘zij’ aan...

Ceuta
Nieuws

Kamermeerderheid wil migranten na massale grensbestorming direct terugsturen zonder asielprocedure

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat Nederland in Europa pleit voor een hardere aanpak van massale grensoverschrijdingen. Bij situaties zoals afgelopen zomer in de Spaanse exclave Ceuta moeten mensen volgens de aangenomen motie direct worden...

Boeren
Achtergronden

Rechter geeft groen licht na aanklacht Vollenbroek: ministerie mag bedrijfsgegevens van Nederlandse boeren vanaf 1989 openbaar maken

Gegevens over Nederlandse boerenbedrijven mogen openbaar worden gemaakt. Dat heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland bepaald. Het gaat onder meer om aantallen dieren, stalsystemen, locaties, landgebruik en geteelde gewassen....

Gevangenis
Nieuws

Celstraf Duitse linksextremist verlaagd na gewelddadige aanvallen in Boedapest

De celstraf van de Duitse linksextremist Simeon ‘Maja’ T. is in hoger beroep verlaagd van acht naar zeven jaar. De 25-jarige werd eerder in Hongarije veroordeeld na gewelddadige aanvallen in Boedapest in februari 2023. Daarbij raakten acht mensen...

AfD
Nieuws

Regionale AfD-regering wil onderwijs hervormen, minister dreigt met ingrijpen

De Duitse onderwijsminister Karin Prien (CDU) waarschuwt voor stevige maatregelen als een AfD-regering in Saksen-Anhalt het onderwijs ingrijpend verandert. De federale overheid zou naar de rechter kunnen stappen en onder bepaalde voorwaarden...

De Nooijer
Nieuws

Jetten woest op gemeente Oldebroek om schrappen LHBTI-vlag

Premier Rob Jetten heeft kritiek op het besluit van de gemeenteraad van Oldebroek om te stoppen met specifiek lhbtiq+-beleid en het hijsen van de regenboogvlag op Coming-Outdag. De coalitie van CVO, SGP en Algemeen Belang Oldebroek zette...