De discussie raakt inmiddels het hart van de Duitse politiek. Want terwijl de AfD verder stijgt in de peilingen, worstelt de huidige coalitie van CDU/CSU en SPD met dalende steun, interne ruzies en groeiende onvrede onder kiezers.

Peiling zet Duitse politiek op scherp
De nieuwe cijfers komen uit een peiling van onderzoeksbureau INSA in opdracht van Bild. Volgens die enquête kiest 26 procent van de ondervraagden voor een zogenoemde ‘zwart-blauwe’ coalitie tussen CDU/CSU en AfD. Daarmee is het voor het eerst de populairste coalitievariant in Duitsland, al gaat het om een relatieve meerderheid.

Ook op een ander punt scoort de AfD opvallend sterk. Op de vraag welke partij de volgende bondskanselier moet leveren, eindigt de partij bovenaan met 25 procent steun. CDU-leider Friedrich Merz blijft daar met 19 procent duidelijk achter. De cijfers zorgen voor nieuwe spanningen binnen de toch al kwetsbare coalitie tussen CDU/CSU en SPD.

Merz sluit samenwerking opnieuw uit
Ondanks de stijgende steun voor de AfD wil Merz niets weten van samenwerking met de partij. Ook een minderheidskabinet dat gedoogsteun van de AfD krijgt, wijst hij af.  Tijdens een bijeenkomst van de Wirtschaftsrat van de CDU zei Merz daarover: “Een minderheidsregering is voor mij geen optie en ik zal die niet aangaan.” Volgens hem zou Duitsland dan in een politieke blokkade terechtkomen.

“Er zou stilstand ontstaan in de Bondsdag. Er zouden geen hervormingen meer komen. Duitsland zou internationaal geïsoleerd raken,” aldus de bondskanselier. Merz waarschuwde bovendien dat zo’n situatie “de samenleving van binnenuit zou verscheuren”.

Onvrede groeit verder
Toch lijkt een groeiend deel van de Duitse bevolking weinig vertrouwen meer te hebben in de huidige koers van de regering. Uit dezelfde peiling blijkt dat 59 procent van de Duitsers nieuwe verkiezingen wil. Zelfs onder SPD-kiezers bestaat daar steun voor. Ook binnen de CDU groeit ondertussen de discussie over de toekomst van de partij en het leiderschap van Merz.

Journalist Wolfgang Herles stelde tegenover NIUS dat veel Duitsers het gevoel hebben dat verkiezingen weinig veranderen zolang de CDU samenwerking met de AfD categorisch uitsluit. “De conservatieve kant blokkeert zichzelf met de brandmuur,” zei hij. “Daardoor blijft de CDU afhankelijk van de SPD of de Groenen.” Volgens hem raken steeds meer kiezers ervan overtuigd dat de huidige politieke verhoudingen vastlopen.

‘Iedere kritiek eindigt automatisch bij de AfD’
Ook politiek commentator Ralf Schuler ziet een gevaarlijke ontwikkeling ontstaan. Volgens hem drijft de harde uitsluiting van de AfD steeds meer ontevreden kiezers juist richting die partij. “In de mate waarin de CDU zich vastklampt aan deze coalitie en iedere andere optie uitsluit, leidt zij onbedoeld alle onvrede rechtstreeks naar de AfD,” zei Schuler bij NIUS.

Hij benadrukte dat veel Duitsers het gevoel hebben dat hun signalen worden genegeerd “Er zijn duidelijke signalen, maar die worden genegeerd.” 

Merz erkent fundamentele verschillen met SPD
Opvallend is dat Merz zelf ondertussen openlijk toegeeft hoe groot de verschillen met de SPD zijn. Tijdens dezelfde bijeenkomst sprak hij over “fundamentele verschillen” tussen beide partijen. “De sociaaldemocraten denken vaak in grote collectieven. Wij denken aan de kleine, krachtige eenheid,” zei Merz.

Ook over de economische koers van de SPD was hij scherp. “De sociaaldemocraten geven de droom van democratisch socialisme nog steeds niet op,” aldus de bondskanselier.

Volgens Merz gelooft de CDU juist in de sociale markteconomie. “Wij kunnen bewijzen dat die veel succesvoller is geweest dan welk experiment met democratisch socialisme dan ook.”